Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Bullshit

Op mijn bureau op de faculteit ligt als presse-papier een monster van echte olifantenpoep, van een mannetje ook wel ‘bull’ genoemd. Dat er real bullshit op staat, klopt helemaal.  

Deze transparante bullshit spreekt meer aan dan al die andere, waar we regelmatig tegenaan lopen als misleidende lulkoek, nonsens of bestuurlijk en politiek geleuter om de waarheid of feiten te verdoezelen, zo niet te verdonkeremanen.

Zoals wel vaker met krachttermen gebeurd is bullshit een soort van kreet als protest tegen het gebruik van misleidende, oneerlijke of bedrieglijke taal. De filosoof Frankfurt vindt bullshit een groter vijand van de waarheid dan leugens zijn.

Onder bestuurders en politici geldt dat als je je publiek en/of tegenstanders niet met brille kunt imponeren, je ze tenminste met bullshit op het verkeerde been kunt zetten. Sommigen onder hen vinden dat een stijl- of kunstvorm, waar ze trots op zijn. Bovendien, het is toch niet echt liegen als je aan het bullshitten bent? Het kan zelfs zijn dat wat gezegd wordt klopt, maar als dat tendentieus of waardeloos gebeurt, dan wordt toch niks gezegd?

Wat dacht u van politiek/bestuurlijke reacties zoals: “Ja, dat klopt, behalve dat (….) en behoudens (….), mits enz…” Elke vraag valt op die manier te beantwoorden, ook al bedient men zich dan wel van (bijna marxistische) dialectiek.

Voor bestuurders aan onze, zich als internationaal afficherende, universiteit geldt als ‘voordeel’ dat het gebruik van Engels (denk aan de universiteitsraad), hun inhoudelijke woordenschat nogal eens serieus beperkt. Vragen worden regelmatig niet per se goed begrepen, met als gevolg dat hun antwoorden verzanden in elementaire ‘deuntjes’, die dan nog wel ‘op zijn Engels’ zijn, maar nauwelijks nog op de vraag slaan. De verloren sleutel wordt gezocht waar het licht brandt, niet waar hij is kwijt geraakt. De laatste jaren komt daar bij dat onze goed betaalde bestuurders de context in hun eigen voordeel veranderen. De verantwoordelijkheid moet niet langer bij hen worden gezocht, het is de buitenwereld, de minister of staatssecretaris, de centrale bezuinigingen. Zelfs zoeken bij licht helpt dan niet, de lantaarnpaal brandt immers niet meer.

Zodra echter op schrift bestuurlijke verantwoording wordt afgelegd, dan blijkt het jaarverslag over 2010 onverwacht van hosanna’s en successen aan elkaar te hangen. Met gemak worden plots vier jaar bij elkaar gevoegd om des te beter aan te geven hoe goed het wel niet in het laatste jaar is gegaan. Nadat dus door veel schoten meerdere gaten in de muur zijn geslagen, wordt om de meeste van die gaten alsnog een kleurrijke schietschijf getekend. Kijk maar, zien jullie dat: precies in de roos, exact in de ‘bull’s eye’!

 

Wil Foppen

Wil Foppen is hoogleraar strategisch leiderschap

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)