Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Wat is criminaliteit?

Wat is criminaliteit?

Verplichte literatuur

Wie: Hans Nelen, hoogleraar criminologie

Wat: The Man that Corrupted Hadleyburg, Mark Twain

Voor wie: rechtenstudenten

Wat is criminaliteit? Dat is de eerste vraag die criminoloog Hans Nelen aan zijn studenten stelt. “Een bezoek aan een prostituee? Een bankoverval? Iets vergeten op te schrijven op het belastingformulier? Dat laatste vinden ze meestal minder crimineel dan een overval.” En dat komt, zegt Nelen, doordat mensen de neiging hebben om te spreken van twee gescheiden werelden: ‘onze’ fatsoenlijke wereld versus de onderwereld van de zware criminelen. “Wij houden vast aan het beeld dat misdadigers van ‘buiten’ komen. Maar die scheiding is helemaal niet zo scherp.”
Zoveel zal studenten ook duidelijk worden als ze The Man that Corrupted Hadleyburg (1900) van de Amerikaanse schrijver Mark Twain lezen. “Hadleyburg is een fictieve gemeente waar de inwoners alles in het werk stellen om de reputatie van ‘beschaafd’ hoog te houden. Kinderen leren er dat respect en integriteit tot het hoogste goed behoren. Maar een buitenstaander die er op bezoek komt, prikt door de luchtbel heen. Als de man zich door iets onschuldigs beledigd voelt, laat hij een brief en een zak geld achter en zet hij de hele gemeente – met opzet – op z’n kop. Hij houdt de 19 plaatselijk vooraanstaande burgers een spiegel voor. Integer zijn de heren namelijk geenszins. Iedereen weet dat er dingen gebeuren die niet door de beugel kunnen: pesterijen, seksuele intimidatie, het achterover drukken van geld, et cetera. Maar men zwijgt. Totdat er ruzies ontstaan, mede door die zak geld. De notabelen nemen elkaar de maat en de ‘sociale leugen’ wordt ontmaskerd. De essentie van het boek? Het laat precies zien hoe de georganiseerde misdaad met de samenleving is verbonden. Misdaad gedijt niet ondanks de maatschappij, maar dankzij.”
Nelen neemt de vastgoedbranche als voorbeeld. “Het is een naar binnen gekeerde wereld en ze zeggen zelf ‘dat er wel eens iets gebeurt, dat er ook wel wat cowboys rondlopen’, maar dat het er over het algemeen keurig aan toe gaat. Oftewel: ‘Wij zijn geen criminelen’.”
De Klimop-zaak is de grootste vastgoedfraudezaak die Nederland tot nu toe heeft gekend. Ruim vijf jaar geleden deden het Openbaar Ministerie en de politie invallen op tientallen adressen in Nederland. Hoofdverdachte Jan van Vlijmen, directeur van vastgoedonderneming Bouwfonds, is veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf, onder meer voor omkoping en witwasserij. “Die Van Vlijmen verklaart dat iedereen in de branche ‘doet als hij’. Het is een aparte wereld met een eigen mores. Stap je erin, dan doe je mee aan het circus. Het gebeurt ook in de bankensector, de katholieke kerk, de wielrennerij. Een Duitse socioloog spreekt van ‘walls of silence’. Het is in hun aller belang om niet over misstanden te praten.”

In deze rubriek bevelen docenten een roman aan die een ander licht werpt op het vakgebied dan de studieboeken

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)