Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Een filmpje van een lekkende celkern

Een filmpje van een lekkende celkern

De KNAW heeft een agenda van 50 belangrijke onderzoeksvragen. Elke week leggen wij een UM-wetenschapper een vraag voor. Deze keer: Frans Ramaekers, hoogleraar moleculaire celbiologie, die antwoorden geeft op de vraag: Hoe verlopen biochemische reacties in levende cellen?

“Het is belangrijk om je te realiseren dat tot zo’n10 jaar geleden cellen – wanneer je ze wilde bestuderen – altijd dood waren”, zegt Frans Ramaekers, hoogleraar moleculaire celbiologie. “Weefsels of cellen werden afgenomen, fijngestampt of ingevroren. Je kreeg dan altijd momentopnames waardoor belangrijke informatie verloren ging. Je kon achteraf alle informatie weliswaar zo goed mogelijk chronologisch achter elkaar leggen, maar een precies beeld van het hele proces kreeg je niet.”

De laatste jaren is er in dat opzicht veel verbeterd. Niet alleen zijn technieken ontwikkeld om moleculen in levende cellen aan te kleuren, ook zijn de microscopen veel beter geworden. “Ik kan nu het transport van een eiwit in een cel live volgen of allerlei processen tijdens de celdeling veel beter bestuderen. Daar maken we een filmpje van en je ziet de biochemische reacties gewoon gebeuren.”

Door het bestuderen van levende cellen worden nieuwe ontdekkingen gedaan, zoals recent door universitair docent Jos Broers in Maastricht. Hij doet o.a. onderzoek naar progeria, een zeldzame ziekte waarbij kinderen veel sneller verouderen dan normaal. “We wisten dat er bij deze kinderen afwijkingen in de celkern optreden, maar niet wat er precies gebeurt”, vertelt Ramaekers. Tijdens het onderzoek werd duidelijk dat de celkern regelmatig kapot gaat, maar zich daarna weer sluit. “Dat gebeurt heel snel, vaak binnen enkele minuten, dus als we alleen momentopnames hadden gehad, was dit niet te zien geweest. Er ontstaat een soort uitstulping in de kern. Die gaat open, er lekt eiwit uit en daarna sluit de kern zich weer en ziet er normaal uit.”

Ondanks al deze ontwikkelingen is de vraag ‘hoe verlopen biochemische reacties in levende cellen’ lastig te beantwoorden. “ Er zijn er dan ook zoveel. Een enkele cel bevat al meer dan 10 duizend verschillende eiwitten”, zegt Ramaekers. “Aan de andere kant wordt er binnen dit veld veel onderzoek gedaan en de ontwikkelingen gaan steeds sneller. Dit is echt een technology driven onderzoeksgebied. De microscopen worden steeds beter en we streven er naar om individuele moleculen zichtbaar te kunnen maken. Dat is nu nog moeizaam, maar die richting gaat het wel uit. Dit zal in belangrijke mate helpen om deze vraag te kunnen beantwoorden.”

 

Cleo Freriks

Dit is het laatste deel van deze serie.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)