Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Harald Merckelbach wint ‘Nobelprijs voor de Psychologie’

Harald Merckelbach wint ‘Nobelprijs voor de Psychologie’

Photographer:Fotograaf: Eigen foto Merckelbach

MAASTRICHT. De rechtspsycholoog prof. Harald Merckelbach heeft de officieuze ‘Nobelprijs voor de psychologie’ gewonnen. De verkiezing is door het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) op touw gezet naar aanleiding van het 50-jarig bestaan van verenigingsblad De Psycholoog. De onderscheiding komt op het moment dat de Maastrichtse rechtspsychologen overwegen om het NIP de rug toe te keren.

“Leuk experiment”, zegt Merkelbach, “maar meer dan een drieregelig bericht lijkt het me niet waard. Het komt natuurlijk niet in de buurt van een belangrijke wetenschappelijke onderscheiding. De verkiezing is gebaseerd op een enquête en laat vooral zien hoeveel vrienden je hebt. Anderen zullen mij misschien kennen van mijn column in NRC. Het is niet duidelijk of vooral wetenschappers of NIP-leden, onder wie veel psychotherapeuten, hun stem hebben uitgebracht.”

Ironisch genoeg komt de onderscheiding op het moment dat de Maastrichtse rechtspsychologen zich beraden op hun lidmaatschap van het NIP. Aanleiding is de recente berisping van prof. Corine de Ruiter. De forensisch psychologen vinden dat de beroepsvereniging hen beoordeelt met verkeerde (lees: klinische) criteria.

Merckelbach ontvangt de onderscheiding omdat hij “met zijn onderzoek een belangrijke bijdrage aan de rechtspsychologie heeft geleverd”. Andere genomineerden waren methodoloog Denny Borsboom (UvA), Jan Derksen (RU), Ap Dijksterhuis (RU), Douwe Draaisma (RUG), Willem Hofstee (em. RUG), Pim Levelt (em. RU) en Erik Scherder (VU) en Paul de Bont (GGZ Oost-Brabant).

Tijdschrift De Psycholoog wil met de verkiezing tegelijk aandacht vragen voor de vraag: wordt het niet tijd voor een Nobelprijs voor de Psychologie? Nee, zegt Merckelbach. “De psychologie is een aardige wetenschap maar heeft wat mij betreft nog niet de benodigde graad van verfijning bereikt. We zitten nog steeds in de beschrijvende fase, zoals ook de biologen, toen ze nog taxonomieën maakten van planten en dieren. Wat overigens heel nuttig is omdat je daarmee regelmatigheden op het spoor komt.”

Psychologen zijn nog niet zo ver dat ze een reeks getoetste theorieën en vastgestelde causaliteiten kunnen voorleggen. “Kijk alleen al naar de actuele discussies rond het replicatievraagstuk. Om Nobelprijswaardig te zijn moet je in mijn ogen de kijk op de mens of het universum hebben veranderd, zoals natuurkundigen dat hebben gedaan.”

Gaat de psychologie dat ooit nog doen? “Nou ja, soms heb ik van die vlagen… Je leest weleens artikelen die veel indruk maken, van Denny Borsboom bijvoorbeeld, ook genomineerd voor deze verkiezing. Ik bewonder hem zeer. Hij betoogt dat we steeds verkeerd hebben gekeken naar symptomen als depressie. We gaan er steeds van uit dat een symptoom een latente oorzaak heeft, dat daar iets onder ligt. Terwijl hij ervoor pleit om meer horizontaal te kijken, in termen van netwerken van symptomen die met elkaar verbonden zijn. Dat zou het aanzicht van de psychologie fundamenteel veranderen.”

Naast de categorie van beste Nederlandse psycholoog onderscheidde De psycholoog nog drie categorieën. De beste internationale psycholoog: Daniel Kahneman (“voor zijn onderzoek naar irrationaliteit”, al heeft hij al de Nobelprijs voor de Economie op zak). Niet meer in leven zijnde Nederlandse psycholoog: Nico Frijda (“beste emotie-onderzoeker ooit”). Niet meer in leven zijnde internationale psycholoog: Carl Rogers (“hij leerde ons de juiste bejegening van de mensen met wie wij werken”).

“Wat mij ook niet bevalt aan deze verkiezing”, zegt Merckelbach, “is dat ik in één adem wordt genoemd met deze Rogers. Zo’n new age-type, echt tweederangs, iemand met wie ik niet in dezelfde treincoupé gezien zou willen worden. Dat idee van de hele mens accepteren met zijn al zijn tekortkomingen, hou toch op.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)