Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Europa ziet de maatschappelijke relevantie niet van kweekvlees

Europa ziet de maatschappelijke relevantie niet van kweekvlees

Photographer:Fotograaf: ThinkStock

Eerste kweekvleessymposium komend weekend in het Mecc

Het is ruim twee jaar geleden dat Mark Post, UM-hoogleraar vasculaire fysiologie, het wereldnieuws haalde met de presentatie van zijn ‘kweekburger’ in Londen. Sindsdien heeft Post de smaak van de burger aangepast, geëxperimenteerd met een grootschalige productiemethode, en de oprichting van het UM-bedrijf Mosa Meat voorbereid. Ondertussen is een voorstel voor een EU-miljoenensubsidie afgewezen omdat men er de maatschappelijke relevantie niet van inzag. Komende zondag gaat het eerste kweekvleessymposium van start in het Mecc.

Hij woog 140 gram, telde 40 miljard cellen en kostte 250 duizend euro. Deze eerste in het lab gekweekte hamburger toonde Mark Post in de zomer van 2013 aan de verzamelde wereldpers. De Maastrichtse fysioloog wilde laten zien dat kweekvlees geen futuristische flauwekul was maar een reële mogelijkheid. En toen? Toen werd het stil.

Maar niet voor Post. Hij krijgt nog wekelijks uit de hele wereld verzoeken voor interviews, zegt hij. Van kranten, televisie, blogs, maar ook van documentairemakers. “Ik heb aan een stuk of drie documentaires meegewerkt waaronder de film Vleesverlangen die volgende maand op het IDFA-festival in première gaat. Hij is gemaakt door Marijn Frank, een presentator van de Keuringsdienst van Waarde, die probeert te achterhalen of de mensheid verslaafd is aan vlees.”

Maar ook de BBC hangt nog weleens aan de lijn?

“Gisteravond nog, ik had een gesprek met hun wetenschapsredactie, met Pallab Gosh, die ons al jaren volgt.”

Hoe bevalt dat, die voortdurende aandacht?

“Ik heb er gemengde gevoelens over. Het kost veel tijd en niet elk interview is interessant. Na vier jaar zijn alle vragen inmiddels wel gesteld, lijkt me. Soms zeg ik nee, maar meestal ga ik erop in. Ik vind het belangrijk om de discussie over kweekvlees levendig te houden. Ook wil ik blijven uitdragen dat het een oplossing kan zijn voor het voedselprobleem in de wereld.”

Twee jaar geleden, niet lang na de kookshow in Londen, noemde je een ‘to-do-list’ met vier prioriteiten. Ten eerste wilde je de smaak van de kweekburger verbeteren.

“Ja, we hebben vetcellen, eveneens gekweekt uit stamcellen van een koe, toegevoegd aan de burger. Dat bleek te lukken met traditionele methoden uit de voedselindustrie. Het vlees moet daardoor  beter en sappiger gaan smaken. Ook het eiwit myoglobine, het ijzerbestanddeel van vlees, maakt er nu deel van uit. Cellen blijken dat eiwit bij lage zuurstofcondities, zoals ook beschreven in de vakliteratuur, op grotere schaal aan te maken.”

En? Is-die nu lekkerder?

“Kijk, wij zijn geen voedselproducent. Zo’n burger maken kost een kwart miljoen euro. We vermoeden dat het vlees met de toevoegingen nu beter smaakt, maar zeker weten doen we dat niet. Er komt heus wel weer een moment dat we de kweekburger 2.0 presenteren en deskundigen uitnodigen om te proeven. We hebben nog niets gepland maar zo’n presentatie maakt wel deel uit van onze bedrijfsstrategie. In de komende weken gaan we namelijk het bedrijf Mosa Meat oprichten, een start-up vanuit de UM. Hoe groot dat wordt, hangt mede af van de financiering, maar als ik alle taken overzie, dan heb je zo’n tien medewerkers nodig. Waar het gevestigd wordt, hangt ook van het geld af. Op Chemelot zou kunnen, maar ook op het universiteitsterrein in Randwijck. Ik zal daar zelf als scientific officer bij betrokken zijn. Behalve de voorbereiding van een volgende presentatie verkent het bedrijf de mogelijkheden van ‘opschaling’, van massale productie van kweekvlees.”

Dat stond ook op de to-do-list.

“Het afgelopen jaar hebben we geëxperimenteerd met een methode die lijkt te werken. Wat het lastig maakt, is dat onze kweekcellen een oppervlakte nodig hebben om te groeien. Dat is niet handig als je ze op grote schaal wil kweken, zoals dat in de voedingsindustrie gebeurt in grote tanks van 25 duizend liter. Dé oplossing is dat we de cellen op bolletjes laten groeien. In het lab is dat al gelukt. Of het ook in de grote bioreactoren kan, moeten we nog testen.”

Ook wilde je het kweekvlees duurzamer maken door de dierlijke producten, zoals de kweekvloeistof, te vervangen door synthetische varianten.

“Daar is veel tijd en geld in gaan zitten. Van de acht synthetische serums die er op de markt zijn, werkt geen enkele perfect. We hebben vierhonderd combinaties onderzocht en een paar daarvan doen het redelijk. Kwestie van een beetje bijschaven en dan moet het lukken. Het ingewikkelde ervan is dat de kweekcellen veel serum nodig hebben.”

Tot slot zouden jullie biefstuk gaan kweken. Je noemde dat toen een uitdaging in vergelijking met een hamburger, omdat het serum via een stelsel van bloedvaten diep in het vlees moest doorsijpelen.

“We zijn daar nog niet mee begonnen. Ik hoopte een omvangrijke Europese FET-subsidie (Future and Emerging Technologies, red.) binnen te slepen, maar ons voorstel is tot mijn verbazing niet gehonoreerd. In de verklaring stond dat de maatschappelijke impact van onze plannen niet duidelijk was. Kennelijk hebben we het niet helder genoeg opgeschreven. Ik ga er althans niet van uit dat er politiek achter zit, dat de veeteeltsector dwars ligt. Misschien geloven de subsidiegevers niet dat kweekvlees een realistische oplossing kan zijn voor voedselproblemen.”

Google-oprichter Sergej Brin heeft de kweekburger én de afgelopen twee jaar gefinancierd. Gaat hij nog een keer in de buidel tasten?

“Dat is nog niet zeker. Hij is wel geïnteresseerd en zou ook eventueel andere investeerders overhalen. Ik heb gemerkt dat filantropen na een paar jaar ongeduldig worden en willen dat je op eigen benen kunt staat, dat je een en ander in een bedrijf onderbrengt. Al met al ziet het er redelijk rooskleurig uit. Ik word nog regelmatig door investeerders gebeld, niet zo vaak als door journalisten, maar toch. We hoeven in ieder geval niet zelf de boer op, maar goed, uiteindelijk moet er wel een handtekening komen. Ik had een tijd geleden contact met een rijke stichting in de VS. De directeur wilde ons sponsoren maar op zekere dag verliet hij de stichting voor een andere baan en zakten de onderhandelingen in. Zo kan het gaan.”

Na de show in Londen verbaasde je je erover dat de vleesindustrie zo weinig tegengas had gegeven. Is dat inmiddels gebeurd?

“Nauwelijks. Ik was laatst op een congres van de American Meat Association, een koepelorganisatie die moeite doet om het imago van de sector te veranderen. Die ziet ook wel dat er  een probleem is, dat de vraag naar vlees veel harder groeit dan de productiecapaciteit, alleen reikt de industrie geen oplossingen aan. Men zegt steeds dat de productie omhoog kan zonder dat dat ten koste gaat van dierenwelzijn.”

Terwijl kweekvlees op termijn toch echt een bedreiging kan vormen voor de vleessector.

“Dat lijkt mij ook. Ik heb pas geleden een lezing gegeven voor vierhonderd veeboeren in Australië. Ze hadden me uitgenodigd, wilden weten waar ik mee bezig was en hadden wel degelijk in de gaten dat ze last kunnen krijgen van dat kweekvlees.”

Waarom ga je naar zo’n bijeenkomst?

“Ik wil daarvan leren, wil weten hoe deze veeboeren tegen deze ontwikkeling aankijken. Ze waren niet boos maar wel uiterst gereserveerd. Ze hoorden mijn verhaal aan en slikten hun kritiek in. Het zijn vooral de dierenartsen en de managers die op mijn verhaal reageren. Ze zijn geïnteresseerd in de technologie en vragen zich af hoe lang het nog duurt voordat kweekvlees in de schappen ligt.”

Waar draait het om op het eerste kweekvleessymposium? En wie komen er?

“Het is een klein symposium waar we vooral wetenschappers hebben uitgenodigd die deskundig zijn in biomaterialen, grootschalige celkweek maar ook spierbiologie.”

Het programma kent vier ‘keynote speakers’. Zelf geef je geen lezing.

“Waarom zou ik?”

Omdat jij degene bent die deze trend in gang heeft gezet.

“Dat mag zo zijn, maar ik ga geen symposium organiseren om naar mezelf te luisteren. We hebben juist mensen uitgenodigd die zich niet bezighouden met kweekvlees maar wel met technologie die je daarvoor in zou kunnen zetten. Ik wil op het symposium ideeën opdoen, maar ook steun zoeken voor het kweken van vlees. Want ik heb toch wel gemerkt dat wetenschappers terughoudend zijn om in te stappen.”

Waarom?

“Het heeft met de toepassing van het onderzoek te maken. Als je vertelt dat je als fysioloog bloedvaten maakt om bypass-technologieën mogelijk te maken voor patiënten, dan klinkt dat beter dan: ik maak bloedvaten om biefstuk te laten groeien. Dat staat toch minder hoog in aanzien. Een Japanse keynote speaker op het symposium zei: ‘Ik vind het een prachtig idee om kweekvlees te maken. Ik zou graag mee willen doen, maar hoe maak ik de Japanse regering duidelijk, die zich laat adviseren door wetenschappelijke experts, dat het hier om een volwassen onderzoeksterrein gaat en een bonafide technologie. Misschien zijn we er onvoldoende in geslaagd om mensen ervan te overtuigen dat op grote schaal vlees kweken haalbaar is. En dat het een serieuze bijdrage kan leveren om voedseltekorten te bestrijden.”

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

2015-10-16: Freek
Wat zijn de invloeden voor de veeteeltsector als kweekvlees al het vlees zou vervangen? Er worden natuurlijk minder dieren gedood, minder elektriciteitsverbruik en water verbruik. Ook minder landbouw grond. Wat gebeurt er nog meer met de sector en wat heeft het voor een invloed op de boeren?
2016-01-25: Vincent Robbesom
Ik vind het heerlijk dat de gang er in blijft en ben groot voorstander.
Wanneer je zelf eens het lef hebt om in een slachterij te gaan kijken zul je tot de conclusie komen dat kweekvlees morgen al in de schappen zou moeten liggen... En dan is er nog de wereldwijde methaan uitstoot.. Het is echt een win-win situatie. Veeboeren dienen NU een plan B op te stellen. Wat hebben we eerder gezien.. Campeerboerderijen..recreatieve boerderijen..omscholing..rui te facilitatie voor bedrijven...Dit is positieve vooruitgang en als iedereen erin meegaat hoeft het geen ellende op te leveren..

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)