Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Geluid bestrijden met geluid

Geluid bestrijden met geluid

Photographer:Fotograaf: iStock

Oorsuizen van drie kanten onderzocht

Er gloort hoop voor patiënten die dag in dag uit lijden onder oorsuizen. Aan de Universiteit Maastricht lopen nu verschillende studies. Met elektroden diep in de hersenen, met cognitieve gedragstherapie en met een implantaat. Vorige maand is dit apparaatje voor het eerst in het oor van een patiënt geplaatst. Negen proefpersonen volgen nog.

In januari stuurde de Vlaamse minister van leefmilieu de korte film Ruis naar achthonderd middelbare scholen. De film is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van een jongen uit Essen die in 2009 een einde maakte aan zijn leven omdat hij het oorsuizen niet langer kon verdragen. De mailing moet het debat hierover op scholen aanwakkeren. In Vlaanderen groeit het aantal jongeren met gehoorschade, al dan niet door harde muziek, met 20 duizend per jaar.

Er mag een hoop onbekend zijn over oorsuizen maar één ding staat vast: het risico groeit aanzienlijk als er sprake is van gehoorschade. Tinnitus, zoals het in wetenschappelijk jargon heet, neemt vaak de vorm aan van een constante hoge piep in je hoofd, maar er zijn ook patiënten die gebukt gaan onder een onophoudelijk ruisen, fluiten, of zelfs het geklater van water, het getsjilp van vogels, het geluid van een straaljager of het gebonk van een hamer op metaal. Wie hiermee bij de huisarts komt, krijgt als antwoord: ‘Heel vervelend allemaal, maar probeer ermee te leven.’ Een gestandaardiseerde behandeling is er niet.

Het tinnitus-implantaat kan uitkomst bieden voor mensen met gehoorschade. De tien proefpersonen die in het MUMC worden gevolgd, zijn allemaal doof aan één oor en hebben alleen aan die kant last van oorsuizen. Dat maakt het tegelijk voor de onderzoekers makkelijker om te beoordelen wat ze wel en niet horen.

Het implantaat wordt geplaatst in het slakkenhuis, zegt onderzoeksleider prof. Robert Stokroos (die samenwerkt met audioloog Erwin George en bio-elektronicus Remo Arts). “Wat het doet is luchttrillingen vertalen in elektrische signalen die dan weer in de hersenstam worden omgezet in geluid. En dat geluid zorgt vreemd genoeg juist voor stilte. Bij tinnitus-patiënten is de hersenstam ontregeld: die maakt zelf geluid. “We hebben in het ziekenhuis veel ervaring met gehoorimplantaten voor mensen die geheel doof zijn. Vandaaruit is het idee ontstaan om eenzelfde soort apparaatje te ontwerpen tegen oorsuizen.”

Voltage

Tegelijk loopt er aan de School for Mental Health and Neuroscience een rattenexperiment met een heel andere techniek. Hier proberen wetenschappers de pieptoon te doven met diepe hersenstimulatie. Bij deze methode, die onder meer al wordt toegepast bij patiënten met de ziekte van Parkinson, epilepsie en dwangneurosen, gaan twee elektroden de hersenen in, die verbonden zijn met een pacemaker in de borst. De onderzoekers stimuleren dan met stroomstootjes specifieke hersengebieden en proberen zo het geluid uit te schakelen.

“We weten dat tinnitus in een van de auditieve kernen van de hersenstam ontstaat maar de exacte locatie is niet bekend, zegt promovendus Jasper Smit. “In ons lopende experiment hebben we zo’n zeventig ratten ingedeeld in drie groepen, elk met het oog op een ander hersengebied. Het vinden van een behandeling is ons primaire doel, maar we willen ook achterhalen waar het geluid precies ontstaat en hoe het daarna de hersenschors bereikt. We zijn de eersten die dit experiment groot aanpakken. Het is net begonnen, voor resultaten is het nog te vroeg.”

Hoe zit het met bijwerkingen? “Daar houden we rekening mee, zeker omdat de auditieve kern een kwetsbaar gebied is. We zijn bedacht op gehoorverlies of juist op bijgeluiden, en dat houden we ook in de gaten. Bovendien bekijken we per rat welk voltage en frequentie het meest geschikt zijn. Zo gaat dat ook in de kliniek bij patiënten met Parkinson.”

7 Tesla

Het stimuleren van de juiste hersengebieden luistert nauw. De verwachting is dat dit in de toekomst een stuk nauwkeuriger kan, mede door een ontdekking van Maastrichtse neurowetenschappers, zoals onlangs beschreven in het online vakblad Nature Communications. UM-onderzoekers (De Martino, Moerel, Formisano) hebben het bestaan van de zogenoemde ‘tonotopische kaart’ aangetoond. In dieren was die al aangetroffen maar nog niet in de mens.

“Dat is gelukt in een fMRI-studie waarin we een 7 Tesla-scanner gebruikten, niet die van de UM maar van Minneapolis”, zegt promovendus Michelle Moerel. “Het gebied waar het om gaat ligt diep verscholen in de hersenen en is 7 mm breed. De tonotopische kaart is een ordelijk geheel van neuronen die bepaalde frequenties kunnen ontvangen. Je zou dit experiment ook met patiënten kunnen doen, om te zien of die orde afwijkt van gezonde mensen. Maar goed, dat is toekomstmuziek.”

Gedragstherapie                                                                                                                                                 

Ook de Maastrichtse psychologen doen een duit in het zakje met onderzoek dat vorig jaar al de wereld over ging. In medisch vaktijdschrift The Lancet publiceerden ze hun bevindingen - samen met collega’s uit Leuven, Bristol en Cambridge – waaruit cognitieve gedragstherapie naar voren kwam als een effectieve behandeling tegen oorsuizen.

Want wat bleek: van de 20 procent van de westerlingen die ermee te maken krijgen, lijdt slechts een klein deel (5 procent) eronder. Wat hoofdonderzoeker Rilana Cima tot de conclusie leidde dat niet alleen het geluid zelf het probleem is maar ook de manier waarop mensen zich ertoe verhouden. De helft van de vijfhonderd proefpersonen bleek al geholpen met educatie, met de uitleg dat oorsuizen niet gevaarlijk is, dat het niet wijst op een tumor. Het geluid was naar eigen zeggen niet weg maar wel hanteerbaar.

Wie ernstigere klachten had, kreeg groepstherapie met onder meer bewegings- en ontspanningsoefeningen en cognitieve gedragstherapie. Veel patiënten vermijden de rust en zoeken voortdurend afleiding om het geluid te ontlopen. Tijdens de behandeling worden ze aangemoedigd om ‘het gevaar’ op te zoeken. Sommigen raken overspoeld door het geluid, maar naarmate ze zichzelf vaker blootstellen aan hetgeen ze vrezen, ontdekken ze dat het draaglijk is. Het geluid is er nog, maar het raakt steeds verder op de achtergrond. Na drie, acht en twaalf maanden blijken zowel milde als ernstige klachten duidelijk te verbeteren. Het is nu wachten op de resultaten na drie jaar, in 2014.

Stokroos is zeer verguld met de veelzijdige Maastrichtse studies. “Tinnitus is een lastig probleem dat niet vanuit één perspectief is op te lossen. Duidelijk is dat emotionele processen net zo goed een rol spelen als de centrale processen in de hersenen. Alle invalshoeken zijn welkom.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

2013-05-29: Judy
Ik weet al een goede grote invalshoek, wanneer wordt de theorie van Pim Heersen onderzocht? Ik heb nog geen wetenschappelijk onderzoek gevonden die meer dan 14 tegenstellingen van Pim's theorie tov algemene theorie onderuit haalt.
Nu beginnen steeds meer nieuwe wetenschappelijke onderzoeken met Pim's theorie helemaal mee te gaan.
2015-05-18: menno
wauw....zou graag een oplossing willen voor mijn probleem. waar aanmelden?

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)