“Blinden zijn gaan zien, doven zijn gaan horen!”

Hoe de Birma-reis van Edward Dompeling tot een affaire werd

20-10-2011

Een kinderarts van het MUMC+, onderzoeker bij Caphri, nam vorig jaar november deel aan een evangelisatiereis naar Birma waarbij sprake was van een wonderbaarlijke genezing van blinde kinderen. Dat een Maastrichtse arts/hoogleraar daarbij aanwezig was werd met trots vermeld op de website van de betrokken zendingsorganisatie, TRIN. De reputatie daarvan in protestants-christelijke kring is dubieus, en de kinderen bleken bij nader inzien niet genezen.

Vorige week woensdag rond het middaguur werd de afspraak beklonken: prof. Edward Dompeling stemde toe in een vraaggesprek: “Ik wil wel praten, maar niet op stel en sprong, ik wil dat in alle rust kunnen doen”, klonk het op vriendelijke toon. Tijd en plaats: de daaropvolgende maandagmiddag 17 oktober in het Oxfordgebouw van het AZM/MUMC+. Dompeling is kinderlongarts, en daar huist de afdeling kindergeneeskunde.

Vrijdagochtend echter belt de woordvoerder van het college van bestuur, Jeanine Gregersen met de mededeling dat het interview niet doorgaat. En dat rector Gerard Mols samen met de voorzitter van de raad van bestuur van het Maastrichtse Medisch Universitair Centrum, Guy Peeters, een persverklaring heeft opgesteld. Er is, zo vertelt ze, de dag tevoren met Dompeling gepraat, en daar was dit allemaal afgesproken.

Vanaf dat moment was Dompeling verder onbereikbaar. Of hij onder druk is gezet? Hij zal de vraag niet beantwoorden. Maar zijn eigen baas, Caphri-directeur prof. Onno van Schayck, had hem toch aangeraden om juist wel naar buiten te treden en opening van zaken te geven? Inderdaad, maar Mols en Peeters hebben de zaak geheel buiten Van Schayck om afgehandeld.

 

Charismatische christenen

Dat Dompeling wilde praten was nieuws. De affaire smeult al bijna een jaar, vooral in christelijke media en op dito internetsites, en al die tijd heeft hij op geen enkele vraag geantwoord. Maar waarom zou dat moeten, over iets wat in zijn vrije tijd is gebeurd? En wat is er nu precies gebeurd?

Feit is dat Dompeling deel uitmaakte van een groep van 22 mensen die in november 2010 een tiendaagse reis naar Birma maakte. Of Myanmar, de benaming die het militaire regime aan het land heeft gegeven en die door veel media precies om die reden niet wordt gehanteerd. De organisatie was in handen van Trin, een christelijke zendingsorganisatie die zich op de eigen website voorstelt met: “Touch, Reach and Impact the Nations is een internationale christelijke bediening die geroepen is om de onaangeraakten aan te raken, de onbereikten te bereiken, de ontmoedigden te bemoedigen en de onwetenden te onderwijzen in de persoon, liefde en kracht van Jezus Christus.” Op diezelfde site prijken ook filmpjes waarop te zien is hoe Trin-voorman Mattheus van der Steen, een vlotte dertiger, extatische zalen toespreekt onder het luidkeels aanroepen van de heiland. Het doet denken aan de healings van Jomanda maar de sfeer is luidruchtiger. Trin geldt als een van de nieuwe charismatische christelijke bewegingen, critici hebben het zelfs over extreem-charismatisch, die buiten de gevestigde kerken opereren en vooral onder jongeren aanhang winnen.

Opwekking

Tot de activiteiten behoren jaarlijks drie tot vier campagnereizen naar het buitenland, zo valt te lezen op de website. Birma was eind vorig jaar en ook op dit moment weer een van de bestemmingen, naast onder meer Oeganda, Israël, Indonesië en Pakistan. Tijdens de Birmacampagne 2010 was sprake van bezoek (outreach) aan een weeshuis dat door Trin wordt gesteund - een van de nevendoelen van de campagnes - , maar het wezenlijke doel is evangelisatie: “Centraal in deze reizen staan grootschalige evangelisatie- en opwekkingsbijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten geven duizenden mensen hun leven aan Jezus, worden zieken genezen en mensen getransformeerd door de liefde van God”, heet het. Bij de ‘genezingen’ gaat het niet om bescheiden aantallen: tijdens het vierdaagse gospelfestival in Birma dat onderdeel uitmaakte van de campagne was sprake van “ruim 300 getuigenissen van mensen die lichamelijke genezing hebben ontvangen”, schrijft de organisatie. En ook: “Vele mensen zijn Jezus gaan volgen, hebben genezing ontvangen en zijn verlost van angst en depressie. Blinden zijn gaan zien, doven zijn gaan horen!”

Dat van die blinden is precies waar de affaire-Dompeling begint. Een ‘team’ van acht mensen uit het Trin-gezelschap (onder wie Dompeling) bezocht namelijk een blindeninstituut, in die zin dat ze het terrein opwandelden en daar - zonder overleg met de leiding - begonnen te bidden. Aldus de informatie die onderzoeksjournalist Karel Smouter en zijn collega’s vorige maand boven tafel kregen toen zij de claims van Trin onderzochten. De belangrijkste claim luidde: zes kinderen en een oudere vrouw konden na de gebedssessie weer zien. Voorganger Van der Steen stuurde het spectaculaire nieuws nog diezelfde dag de wereld in: “7 people completely healed from blindness (…) In the team was also a dutch doctor who confirmed the miracles.” Die dokter was Edward Dompeling: hij is zichtbaar op foto’s die tijdens de sessie zijn genomen, en elders wordt zijn herkomst en andere functie vermeld: hoogleraar te Maastricht.

“Enge club”

Het voorval trok de aandacht van Marten Visser, een zendeling in Thailand met veel contacten in het buurland Birma, ook via via bij het bewuste blindeninstituut. Visser is in die zin een onverdachte bron dat ook hij gelooft in gebedsgenezing en in wonderen die door God zijn bewerkstelligd, maar Trin noemt hij “een enge club” die op afroep goddelijke ‘genezingen’ organiseert en in het rijtje past van extreem-charismatische bewegingen waarbij “er bijna altijd een patroon is van niet-uitgekomen profetieën, persoonlijke verrijking, mensen als instrumenten gebruiken en zelfverheerlijking. Overspel komt met grote regelmaat voor. Op deze manier raken volgelingen teleurgesteld in zichzelf, in de kerk en in God. Hun geloof lijdt schipbreuk.”

Ook Andries Knevel van de EO maakte melding van de omstreden reputatie van Trin in de uitzending van Door de wereld op 8 oktober, die aan de ‘genezen’ blinden in Birma was gewijd.

Zendeling Visser benaderde Dompeling voor het eerst op 31 december 2010, meldt hij desgevraagd, om hem om opheldering te vragen over de zogenaamde blindengenezing nadat hij bij Trin bot had gevangen, “daar ging de boel potdicht”. Via Dompeling, wetenschapper immers, hoopte hij een vinger achter het geheel te krijgen. Van hem verwachtte hij “uitspraken als ‘ik weet het niet zeker’, of ‘het is niet gebeurd’, of zelfs ‘men verbindt mijn naam aan een wonder in Birma, maar dat is niet terecht’.” Vervolgens “zou dat zonder naam en toenaam gemeld zijn en was de kous afgeweest”, schrijft Visser op zijn eigen website. Geen heksenjacht wat hem betreft.

Maar Dompeling zweeg en zwijgt in alle talen. Visser: “Je kunt het als arts niet maken dat je naam en positie gekoppeld worden om een genezingsclaim kracht bij te zetten die niet terecht is. Dan heb je naar mijn idee de morele plicht dat recht te zetten.” Visser zette door en deed niet alleen pogingen om Dompeling zelf aan het praten te krijgen maar wendde zich ook tot prof. Onno van Schayck, de directeur van onderzoeksinstituut Caphri waar Dompeling is aangesteld. Dat was op 5 januari van dit jaar. Die reageerde met de opmerking dat Dompeling geen openbare uitspraken had gedaan en er dus geen reden was tot actie. In april zocht Visser eerst weer - tevergeefs - contact met Dompeling en vervolgens met de Universiteit Maastricht: was hier geen sprake van een schending van de wetenschappelijke integriteit? Via vertrouwenspersoon Marloes Rikhof kreeg hij op 11 mei een ontkennend antwoord van rector Gerard Mols, want “niet is komen vast te staan dat ten deze door betrokkene is gehandeld in zijn hoedanigheid van hoogleraar danwel namens de Universiteit Maastricht”.

Daarmee was de kous voor Mols af, net als dat eerder het geval was voor Caphri-directeur Van Schayck. Het is de lijn die Mols ook nu volgt, nu de zaak begin oktober uit de sfeer van de christelijke blogs (van onder meer Visser zelf en de site Goedgelovig.nl) is gekomen en door landelijke media als Trouw, het Nederlands Dagblad en de EO is behandeld.

Theezakjes

Het levert op sites als Goedgelovig.nl, die de valse genezingsclaim van Trin al langer onder vuur neemt, en het Christelijk informatie platform (cip.nl) sarcastische commentaren op. Een van de reagerende volgers schrijft: “Had de prof de blinden theezakjes om het hoofd gebonden en een regendans gedaan, en daarna gezegd dat ze konden zien, was hij nu geen prof meer. Dat kan ik je verzekeren.”

 

 

 

 

 

Wammes Bos

Nieuwsbericht Dompeling

“Blinden zijn gaan zien, doven zijn gaan horen!”
1005.jpg
Website TRIN

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.