Zeurpieten

Medewerkerscolumn

17-01-2018

De gedachte kwam op in december. Ik las over de anti-Zwarte Piet-demonstranten die op weg naar de landelijke intocht van Sinterklaas in Dokkum waren tegengehouden. Misschien maar goed dat ik toen niet op de rol stond voor een column: niet veel mensen hadden toen nog zin in die discussie. Nu vast ook niet trouwens. Maar het gaat mij niet om voor of tegen. Ik zei tegen manlief: ‘Ik vind het goed wat ze doen, die demonstranten, maar waarom moeten ze nou naar Dokkum afreizen? En waarom moesten ze vorig jaar in Maassluis gaan staan?’

Ik behoor tot dat deel van de bevolking dat geleidelijk is opgeschoven. Vele jaren geleden, toen in de VS wonende vrienden erover begonnen, wilde ik niets negatiefs horen over onze Zwarte Piet-traditie. Flauwekul, wat weten Amerikanen en buitenstaanders daarvan? Maar ik ben er langzamerhand van overtuigd geraakt dat het anders moet. Dat hebben die activisten voor elkaar gekregen.

Maar nu dacht ik: waarom dan nog doordrammen, en het feest op de dag zelf proberen te verstoren? Waarom zo onredelijk? En het drong ineens tot me door: dat is onvermijdelijk, dat is hoe dit soort processen gaan. Je hebt drammers nodig om dit soort processen op gang te krijgen en daadwerkelijk verandering te bewerkstelligen. Redelijke mensen lukt dat niet. In het klassieke werk over agendavorming van John Kingdon wordt beschreven hoe nieuwe onderwerpen de maatschappelijke en politieke agenda bereiken. Volgens Kingdon’s theorie is daarvoor ook een zogenaamde ‘policy entrepreneur’ nodig, die het probleem – vergezeld van een oplossing – op het juiste moment door het ‘policy window’ weet te duwen en zo op de agenda krijgt. Ik had bij dat woord altijd positieve associaties van actieve, enthousiaste en betrokken mensen, maar dat is misschien wel helemaal niet zo.

Er is een interessante parallel. Van vakgenoten die zich met integriteitsbeleid en integriteitsschendingen bezighouden, hoor ik dat ook klokkenluiders – zelfs als ze gelijk hebben – vaak lastige en vervelende mensen zijn. Dat is niet zo gek. De meeste werknemers willen wel eens een probleem in hun organisatie benoemen, maar als ze serieuze tegenwerking ondervinden van collega’s en management laten de meer relaxte en sociaal vaardige mensen de zaak meestal lopen. De rechtlijnigen en compromislozen doen dat niet, en worden uiteindelijk soms klokkenluider, met alle gevolgen van dien. Dat roept de vraag op: zouden zeurpieten misschien een noodzakelijke voorwaarde zijn voor maatschappelijke veranderingen?

Klaartje Peters, bijzonder hoogleraar lokaal en regionaal bestuur bij Fasos

Zeurpieten
klaartje
Auteur: Redactie
Tags: klaartje

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.