Achteroverleunwereld

07-09-2018

Wie treffen we aan in de achteroverleunwereld? Goed gezien, de bankzitter! Daarmee bedoel ik niet de sombere en sneue types die naast en achter de trainer en zijn staf in de dug-out van een voetbalstadion zitten.  Je zal maar derde keeper van De Graafschap zijn en nooit die bank afkomen. Ik heb het over die andere bankzitter. Hij zit/hangt thuis uren op zijn bankstel. Hij zapt zich door het televisieaanbod en allerlei sites heen. Hij gamet wat. Als hij niet één van zijn afstandsbedieningen in zijn hand heeft, grijpt hij snel naar zijn smartphone. Bijna vergeten de boodschappen bij Appie te bestellen.

Over die bankzitter - u of ik wellicht - is laatst een interessant theorietje ontwikkeld. Op 17 augustus verscheen in de NRC een column van Christiaan Weijts die een briljant inzicht geeft in de ontstaansgeschiedenis van de achteroverleunmens.  Waar komt die neiging om zelfs redelijk ingewikkelde zaken op afstand te kunnen bedienen vandaan? Hebben ooit plannenmakers in de elektronische industrie met elkaar zitten brainstormen over: hoe nu verder met onze producten? En dat toen een jonge Einstein riep: Eureka, afstandsbediening.

Zo is het niet gegaan. De behoefte om van een afstand te overwinnen is vooral groot bij mensen die tijdelijk of blijvend gehandicapt zijn. Wie niet makkelijk bij zijn radio kan door zijn gebrek, of zich niet alleen kan verplaatsen, heeft baat bij hulpmiddelen die zijn mobiliteit verbeteren. De ontwikkeling daarvan heeft in een aantal landen, die zowel welvarend waren als streefden naar een verzorgingsstaat, al tientallen jaren tot een ontwikkeling van revalidatietechniek geleid. Zweden en Nederland zijn daarvan voorbeelden. Deze trend is in een stroomversnelling geraakt toen de aanwezigheid van veel oorlogsslachtoffers, meestal jonge veteranen, vooral in de Verenigde Staten leidde tot omvangrijke inspanningen, sociaal en financieel. Daar komt de opmars van de zelfbediening vandaan. Mensen helpen die tot bank zitten zijn veroordeeld. Maar nu heeft de techniek gekoppeld aan de menselijke luiheid ertoe geleid dat afstandsbediening het leven van iedereen vergemakkelijkt. Eindeloze mogelijkheden bestaan er om te communiceren en ons van veraf te beschermen en te informeren. Revalidatietechniek helpt gehandicapten mobiel te zijn. De digitale revolutie die mede daardoor is ontstaan, maakt de mens weer invalide. Hij leunt achterover. Opstaan valt hem niet mee. De wetenschap en de zorg moeten een nieuwe weg inslaan. Vandaar dat u en ik voortdurend te horen krijgen dat we meer moeten lopen, bewegen en gezonder eten.

Hans Philipsen

 

 

     

 

Hans Philipsen is oud-rector van de UM

Achteroverleunwereld
Hans05