De baas van de gemeente

Medewerkerscolumn

05-12-2018

Twee weken geleden stemde de Eerste Kamer in meerderheid voor het voorstel om de Kroonbenoeming van de burgemeester uit de Grondwet te halen. De Grondwetswijziging maakt de weg vrij om met een gewoon wetsvoorstel de rechtstreeks gekozen burgemeester te gaan invoeren. We zullen zien of dat ook daadwerkelijk gebeurt.

Bijna iedereen die ik ken, heeft wel een opvatting over die gekozen burgemeester. Zelf ben ik in de loop van de tijd meermalen van mening veranderd. Als bevlogen student leek het me een no-brainer: natuurlijk moest Nederland snel een einde maken aan zijn internationale uitzonderingspositie en burgers hun eigen burgemeester laten kiezen. Met het ouder worden kwam de twijfel: moeten we zo’n belangrijke beslissing wel aan het volk overlaten? U kent dat wel: je moet er toch niet aan denken dat díe mensen allemaal mogen meebeslissen… Maar anderzijds: het argument dat mensen misschien een onverstandige keus maken, kan toch nooit een reden zijn om het dan maar ondemocratisch te doen? En sinds ik onderzoek doe in gemeenten zie ik waarom veel burgemeesters er niets voor voelen: politiek is nu eenmaal niet altijd een verheffend spektakel – dat geldt overigens net zo goed voor de Haagse politiek – en als burgemeester wil je daar graag van wegblijven, dat is beter voor je positie, zowel binnenshuis als naar buiten toe.

Maar de doorslag voor mij geeft een overweging van ‘checks and balances’. Ik kan dat het beste illustreren met een vergelijking. Stel je even voor: hoe gek zou het zijn als premier Rutte op dinsdag de Tweede Kamer binnenstapt, plaatsneemt op de voorzittersstoel en de vergadering opent? En als hij later op de dag, wanneer een stevig debat tussen Kamerleden en ministers wordt gevoerd, de voorzittershamer pakt en zegt: mensen, dat was het, ik denk dat er genoeg is gediscussieerd, ik sluit de vergadering. Best gek toch, als de gecontroleerde tegelijkertijd het controlerend orgaan voorzit? En dat is precies wat we nu hebben in het lokaal bestuur: de burgemeester is voorzitter van het college van B&W, en tevens van de gemeenteraad. En dat roept vragen op over de controle van onze bestuurders, in handen gelegd van een gezelschap van leken, die dit belangrijke werk erbij doen, zonder noemenswaardige ondersteuning. Die verdienen een eigen voorzitter, zo simpel is het.

Klaartje Peters, bijzonder hoogleraar lokaal en regionaal bestuur

De baas van de gemeente
Klaartjevooropsite
Auteur: Redactie
Tags: klaartje

Reacties

Theo Veltman

goed punt idd, nou jouw partij nog overtuigen :)

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.