Over goede doelen die hun geld wel en niet goed besteden

15-04-2020

MAASTRICHT. Hoe kan het Maasrichtse Elisabeth Strouven Fonds zijn goede-doelen-geld beter besteden? Dat gaat Paul Smeets (34), de kersverse bijzonder hoogleraar filantropie en sustainable finance, uitzoeken. 

De veertigduizend goede doelen in Nederland staan niet bekend om hun transparantie. Ze laten zich te zeer leiden door het adagium: je kunt maar beter niet laten zien welke projecten mislukken. Deze organisaties zouden zich over die angst heen moeten zetten, vindt Smeets, en wetenschappers in de arm moeten nemen om hun bestedingen tegen het licht te houden. 

Neem een voorbeeld aan de Against Malaria Foundation, zegt de kersverse hoogleraar, zelf donateur van dit malariafonds. “Deze stichting werkt samen met wetenschappers die hebben becijferd dat klamboes van 1,50 dollar de goedkoopste manier is om een leven te redden. Tegelijk laten ze in hun e-mails zien wat ze met jouw geld hebben gedaan en wat er niet goed ging. Dat er uit een of ander dorp heel veel klamboes zijn gestolen bijvoorbeeld. Ik waardeer dat en heb het gevoel dat mijn geld in goede handen is.”

In Nederland lopen de donaties terug. “Mensen hebben te weinig zicht op wat er met hun geld gebeurt. De Hartstichting en het Longfonds zijn de positieve uitzonderingen. En nu dus ook het Elisabeth Strouven Fonds, dat elk jaar drie miljoen euro besteedt aan sociaal-maatschappelijke projecten, aan cultuur en milieubehoud. Ik ga onderzoeken of hun geld goed besteed is. Of dat ze het over een andere boeg moeten gooien.” 

Het spookbeeld vormt PlayPump International, zegt Smeets. “Dat is een club die in Afrika handpompen vervangt door carrousels. Het idee is dat kinderen al spelend water naar boven halen. Maar wat blijkt: ze zouden 27 uur per dag moeten spelen om aan de benodigde hoeveelheid water te geraken. Bovendien vielen kinderen ervan af en braken armen en benen. Met als gevolg dat de ouders op de carrousel ronddraaiden. Nog erger is dat PlayPump International de carrousels had opgedrongen aan de bevolking, die tevreden was met de handpompen.”

Maar het ergste is, zegt Smeets, dat de organisatie onder een andere naam (Roundabout Water Solutions) is verder gegaan en nog steeds carrousels in ontwikkelingslanden plaatst.

Over goede doelen die hun geld wel en niet goed besteden