“Iedere klacht is er één te veel”

Vertrouwenspersoon voor studenten: in 2019 minder klachten dan in 2018

19-11-2020

MAASTRICHT. Minder klachten van studenten over ongewenste bejegening terwijl er steeds meer studenten zijn, hoe kan dat? De vertrouwenspersoon voor studenten kreeg het afgelopen jaar 36 zaken op haar bordje, tien minder dan in 2018 terwijl de universiteit met zo’n duizend studenten is gegroeid. In de universiteitsraad zetten ze daar vraagtekens bij.

De klachten gingen, aldus het jaarverslag 2019, onder andere over discriminatie door medestudenten of medewerkers, onethisch en niet respectvol gedrag van docenten, en seksuele intimidatie. In het laatste geval gaat het om vijf studenten die werden geïntimideerd door een medestudent (in drie gevallen) of een burger (twee gevallen). Het waren vooral buitenlandse studenten (78 procent) die aanklopten bij de vertrouwenspersoon. Er zijn in 2019 geen klachten binnen gekomen van geneeskundestudenten die coschappen lopen.

Coassistenten

“Ieder geval van intimidatie of discriminatie is er een te veel”, zei studentraadslid Thomas Vaessen tijdens een commissievergadering van de universiteitsraad, vorige week. Maar het lage aantal klachten én het feit dat co’s zich helemaal niet bij de vertrouwenspersoon hebben gemeld, leverden ook bij hem gefronste wenkbrauwen op. Hoe kan dat? Weten studenten niet van het bestaan af? Of zien ze door de bomen – lees het aantal plaatsen waar een student met een klacht naartoe kan - het bos niet meer, wilden studentraadsleden Yasmin Hashish en Vaessen weten. De eerste, zelf nog bezig met de studie geneeskunde: “Wij weten dat coassistenten last hebben van ongewenst gedrag in de ziekenhuizen. Melden ze zich soms in het ziekenhuis? En zo ja, hoort de UM dat dan?” Nee, de universiteit hoort dat niet, want het gaat hier om vertrouwelijke informatie, reageerde rector Rianne Letschert. “Maar we kunnen misschien wel de aantallen achterhalen.”

De commissie concludeerde samen met de rector dat studenten beter op de hoogte moeten worden gesteld van het bestaan van de vertrouwenspersoon. Daarnaast zegde de rector toe te gaan kijken naar de omvang van de aanstelling van zowel de vertrouwenspersoon voor studenten (0,2 fte) als die voor medewerkers (0,5 fte). Veel te krap, klonk het in de commissie.

Medewerkers

De vertrouwenspersoon voor medewerkers kreeg in 2019 met 87 zaken te maken. Een stuk minder dan in 2018 (116) en dat heeft, zo staat in het jaarverslag, hoogstwaarschijnlijk alles te maken met de komst van de ombudsman in februari 2019. De klachten gaan onder andere over intimidatie, machtsmisbruik en pesten.

Het merendeel is afkomstig van het wetenschappelijk personeel (49). Net als bij de ombudsman is het aantal promovendi dat aanklopt bij de vertrouwenspersoon relatief hoog (23). In welke mate er sprake is van overlap bij de meldingen, is niet duidelijk.

 

 

 

Wat doet de vertrouwenspersoon? Wat doet de ombudsman? 

De UM-ombudsman (‘man’ is geen sekse-aanduiding, het woord komt uit het Zweeds, daar staat ‘man’ in samenstellingen voor ‘persoon’) is er per 1 februari 2019 gekomen op initiatief van het Lokaal Overleg. Zij kan - met goedkeuring van de werknemer - zelfstandig onderzoek doen, mediation starten, en onafhankelijk advies geven aan het college van bestuur dat vervolgens kan ingrijpen. Dit in tegenstelling tot de vertrouwenspersoon - zij richt zich op klachten omtrent ongewenst gedrag en staat per definitie achter de melder - die geen onderzoeksbevoegdheid en (in tegenstelling tot de ombudsman) geen recht op informatie heeft.

De UM nam deel aan een proefproject ‘universitaire ombudsfunctie’ met drie andere universiteiten. De evaluatie heeft er mede toe bijgedragen dat alle universiteiten uiterlijk in de loop van 2021 een ombudsman zullen aanstellen.