Opinie: Maak van Maastricht Oxford aan de Maas

24-03-2021

Een jaarlijks universiteitsbal op het Vrijthof, een debatvereniging - Union - naar Brits voorbeeld, kleine universiteitsbibliotheken verspreid over de stad, onderwijsruimten in de nog leegstaande kerken en kloosters van Maastricht. August Coenders, recent afgestudeerd als master aan de European Law School, denkt dat de Universiteit Maastricht kan uitgroeien tot een Oxford aan de Maas.

Maastricht heeft altijd een chique oude universiteit gemist met passende historische gebouwen en tradities, zoals in Leuven, Heidelberg, en Oxford. Onze UM is namelijk nog niet eens een halve eeuw oud. Dat wil niet zeggen dat de universiteit niet terug kan grijpen op het culturele erfgoed van de (misschien op één na) oudste stad van Nederland, of dat zij zich niet kan laten inspireren door andere universiteiten.

Augustijnenkerk

Zo zou de universiteit er goed aan doen om (nog) meer gebruik te maken van het historische vastgoed van Maastricht. Veel statige oude kerkgebouwen en kloosters staan door de secularisering leeg. Denk aan de Augustijnenkerk, Klooster Calvariënberg en de Lutherse Kerk. Deze leegstand brengt het gevaar – jazeker, een gevaar! – met zich mee dat ze door private investeerders opgekocht worden om er appartementen van te maken waardoor hun publieke functie verdwijnt.

Zulke panden zouden juist perfect zijn voor een publieke en universitaire invulling. Denk aan collegezalen en bibliotheken voor studenten, wetenschappers en andere geïnteresseerden. Zo blijft het bewaard en kan het ingezet worden om de stad én de universiteit op de kaart te zetten. We mogen niet afwachten tot ruimtegebrek ons dwingt tot het zoeken naar nieuwe gebouwen, om er vervolgens achter te komen dat de mooiste al verkocht zijn.

Kleine UB's

Uiteraard snap ik dat, na een jaar van cyberaanval en pandemie, cultuur niet de hoogste prioriteit heeft. Bovendien zijn we net pas klaar met het verbouwen van de Tapijnkazerne tot een (helaas hypermodern) onderwijsgebouw. Toch mag best een voorbeeld genomen worden aan veel Britse universiteiten, waar ieder College zijn eigen statige bibliotheek en uitgebreide boekenverzameling heeft. In het geval van onze universiteit zou dit de vorm kunnen krijgen van een aantal (kleinere) bibliotheken verspreid over de historische binnenstad met ieder een eigen academische specialisatie. Bovendien zou zo de historische Jezuïetencollectie meer tot zijn recht komen en zou de universiteit haar nog relatief kleine verzameling aan moderne academische werken uit kunnen breiden.

Conservatorium

En dan is er het aanbod van culturele opleidingen, vooral voor een Europeesgeoriënteerde universiteit als Maastricht, nog teleurstellend laag. Studierichtingen op gebied van (klassieke) talen, literatuur, musicologie, en (kunst)geschiedenis zouden de stad niet alleen academisch maar ook cultureel verrijken. Dit kan in samenwerking met partners als het Conservatorium en het Regionaal Historisch Centrum Limburg. Het RHCL zou bovendien perfect zijn als geesteswetenschappenfaculteit. Zo is het al in het bezit van een grote collectie boeken en archieven en zetelt het in een prachtig oud kloostergebouw.

Universiteitsbal op het Vrijthof

Verder zou de UM naar Brits voorbeeld een eigen Union op kunnen richten. Een universitaire debatvereniging (met passend gebouw) waar zowel studenten als bekendheden in Lagerhuisvorm met elkaar in debat gaan. Een geschikte locatie hiervoor zou de Sint Janskerk zijn waar nu ieder jaar de diesviering plaatsvindt. Met zo’n Union zou het democratische debat en politiek engagement onder studenten en bewoners gefaciliteerd worden. Ten slotte stel ik voor om jaarlijks een universiteitsbal op het Vrijthof te organiseren. In de stad van André Rieu en Philharmonie Zuidnederland mag een chic universiteitsgala immers niet ontbreken.

Onze universiteit heeft in minder dan vijftig jaar een ijzersterke reputatie opgebouwd en wordt zelfs beschouwd als een van de beste jonge universiteiten ter wereld. Over een paar jaar, wanneer ze vijftig wordt, is ze echter niet meer jong en zal ze met de grote jongens mee moeten doen. Vooral dan is het belangrijk dat ze zich kan onderscheiden. Mijn oproep aan het College van Bestuur, aan de Gemeente, en aan de Provincie is dan ook: neem Maastrichts rijke historie en cultureel erfgoed en vastgoed mee in de ontwikkeling van de UM en laat haar uitgroeien tot een écht Oxford aan de Maas.

August Coenders, alumnus European Studies (BA) en European Law School (LLM)
 

Opinie: Maak van Maastricht Oxford aan de Maas
Observant1