Half miljoen euro om zintuigenonderwijs op te zetten

Half miljoen euro om zintuigenonderwijs op te zetten

“Hoe meer zintuigen je gebruikt, hoe meer je leert”

22-09-2021

Een dokter moet goed kijken, luisteren (door een stethoscoop), ruiken, voelen en soms zelfs proeven. Een kunsthistoricus moet een kunstwerk nauwkeurig observeren. En zo zijn de zintuigen voor nog veel meer beroepen van belang. Voor de zomer ontving Emilie Sitzia, universitair hoofddocent bij de Faculty of Arts and Social Sciences, de Comenius Leadership Fellowship – 500 duizend euro voor drie jaar – om zintuigenonderwijs aan de Universiteit Maastricht en voor andere geïnteresseerde universiteiten op te zetten.

Tijdens je opleiding is het van belang dat je de zintuigen traint, maar gebeurt dat eigenlijk wel? “We gaan ervan uit dat het impliciet in ons onderwijs zit”, zegt Sitzia. “Maar het is geen apart blok en het wordt ook niet beoordeeld. We weten niet of studenten in dat opzicht vooruitgang boeken.” 

Samen met onderzoekers Anna Harris en Joost Dijkstra gaat Sitzia onderzoeken hoe het trainen van de zintuigen meer naar voren kan komen in het onderwijs en hoe je studenten erop kunt beoordelen. Ze werken daarbij samen Ilse van Lieshout van Marres Huis voor Hededaagse Cultuur, die al jaren de interactieve workshops Training the Senses organiseert, waarbij het draait om het verwerven van zintuigelijke kennis.

“Uiteindelijk willen we een online platform en een fysieke ruimte opzetten. Op het platform kunnen docenten digitale lessen vinden die ze met een paar kleine aanpassingen geschikt kunnen maken voor hun opleiding. Want het is niet alleen voor de arts en kunsthistoricus van belang, ik kan me zomaar voorstellen dat je ook bij marketing of in de rechtszaal je zintuigen hard nodig hebt. In de fysieke ruimte komen materialen te liggen die kunnen helpen bij zo’n zintuigenles.”

Zo ver is het nog niet, het team gaat dit jaar eerst de literatuur bestuderen. “Daarnaast willen we veel zintuigelijke experts interviewen. Denk bijvoorbeeld aan een chef, een parfummaker, een choreograaf”, zegt Sitzia. “Ook willen we een studenten denktank opzetten. We zijn namelijk heel benieuwd hoe zij hierover denken.”

Sitzia denkt dat deze vorm van onderwijs niet alleen belangrijk is om de zintuigen te trainen, maar ook om andere manieren van leren te introduceren in het curriculum. “Het onderwijs is erg visueel en auditief gericht. We deden een keer een test met een groep. Ze moesten een lichaamsdeel omschrijven, maar mochten alleen geluiden maken. Of alleen beschrijven hoe dat lichaamsdeel voelt. Dat vinden mensen lastig, terwijl vertellen hoe het eruit ziet veel makkelijker is.”

Uit onderzoek blijkt dat hoe meer zintuigen je gebruikt bij het bestuderen van nieuwe stof, hoe meer je leert. “Dat zie je ook in de praktijk: studenten herinneren zich vaak meer van een tripje naar een museum dan van een college. Zeker na al het online onderwijs van het afgelopen jaar moeten we het stimuleren om sociaal en sensorisch te leren. Probeer iets onvoorspelbaars in het curriculum te stoppen.”