Penning voor ambtenarenmoed

Penning voor ambtenarenmoed

Als neuropsycholoog zoek ik verklaringen in de werking van de individuele breinen van de ambtenaren

01-11-2021 · Column

Vrijdag 25 mei 2018. Deze datum staat in mijn geheugen gegrift. Vanaf die dag verandert ons werk drastisch. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is dan van kracht. In de maanden voorafgaand heerst paniek op de werkvloer. Er worden functionarissen aangesteld, procedures ontwikkeld, formulieren gemaakt. De beloofde gigantische boetes bij schending van de wet bezorgen menigeen slapeloze nachten. Ook buiten het werk word je geconfronteerd met de invoering van de nieuwe Europese wet. Elke lokale sport- of buurtvereniging huurt ‘slimme IT-neefjes’ in om de verspreiding van de clubblaadjes AVG-proof te maken.

De Belastingdienst zet op 27 februari 2020 het digitale systeem Fraude Signalering Voorziening (FSV) uit. Naar eigen zeggen gebruikt de dienst computersystemen om de miljoenen belastingaangiften en aanvragen van toeslagen te kunnen verwerken. “Dat kunnen we niet met de hand.” Het systeem FSV wordt uitgezet omdat het niet aan de AVG voldoet. Dat is 20 maanden na de invoering van de betreffende wet. Afgelopen vrijdag komt de Autoriteit Persoonsgegevens met een verpletterend rapport naar buiten waarin deze schending van de wet wordt bevestigd.

Mijn professionele interesse is gewekt. Hoe kunnen de medewerkers van de Belastingdienst de consternatie rondom de AVG hebben gemist? Als neuropsycholoog zoek ik verklaringen in de werking van de individuele breinen van de ambtenaren. Gebrek aan inzicht in eigen functioneren komt voor na diverse vormen van hersenschade. Ik pluis de media na maar kan geen melding vinden van een ziekte die specifiek de 27.437 belastingdienstmedewerkers treft.

Ik ga te rade bij mijn collega’s van de sociale psychologie. Het fenomeen dat het dichtst in de buurt komt van wat er binnen de muren van de Belastingdienst gebeurd moet zijn is het omstandereffect. Omstanders bieden geen hulp aan bij een noodsituatie of misdrijf als anderen ook niet in actie komen. Om dit effect te verminderen wordt burgermoed gestimuleerd. Sinds 2012 wordt jaarlijks de Prof. Mr. Pieter van Vollenhoven Penning uitgereikt aan burgers die verantwoordelijkheid voor veiligheid hebben genomen in een crisissituatie.

Ik stel voor om vanaf nu de Omtzigt-Leijten Penning voor ambtenarenmoed uit te reiken. Voorlopig pleit ik voor een wekelijkse prijs. Het FSV-systeem kan dan wel zijn uitgezet, ik ben er niet gerust op dat dat het enige verouderde systeem is.

Caroline van Heugten, hoogleraar klinische neuropsychologie bij de faculteit psychologie en neurowetenschap en de faculteit Health Medicine and Life sciences

Auteur: Redactie

Foto: archief Caroline van Heugten

Categoriëen: Columns en opinie
Tags: caroline

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.