“We wilden geen braaf jubileumboek”

“We wilden geen braaf jubileumboek”

Boek ter gelegenheid van 35-jarig bestaan SBE

31-03-2022

Het heeft even geduurd – de School of Business and Economics vierde al in 2019 haar 35-jarig jubileum – maar nu ligt er een boek: Together we are more than 35 years of SBE. Daarin is er, zoals een jubileumboek betaamt, aandacht voor de geschiedenis en de pioniers van de faculteit, maar ook voor verschillende ervaringen en een kritische blik op het huidige reilen en zeilen.

Dat het geen traditioneel jubileumboek moest worden, daar waren de drie samenstellers, Wim Gijselaers, Jos Lemmink en Tom van Veen het snel over eens. “We zijn geen historici”, zegt Van Veen, emeritus hoogleraar economie. “Er zijn boeken die bijna van dag tot dag het ontstaan van een faculteit beschrijven, maar dat kunnen wij niet. We hebben al die documenten ook niet meer.” Wat ze wel wilden doen: het verhaal van de faculteit vertellen. “Wie zijn we, waar staan we voor en hoe zijn we daar gekomen.”

Georganiseerde anarchie

Wat er nu ligt is “een haast klassiek boek over leiderschap en verandermanagement”, aldus Gijselaers, hoogleraar onderwijskunde. Het verhaal van het eigenzinnige groepje jonge economen – de term ‘jonge honden’ valt vaak – die onder leiding van decaan Wil Albeda en directeur René Verspeek in “georganiseerde anarchie” een faculteit de grond uitstampt, wordt van context voorzien door acht korte essays van Wil Foppen, hoogleraar strategisch leiderschap.

“Het leek ons leuk als iemand de geschiedenis in een managementperspectief kon plaatsen”, zegt Gijselaers. “Eerst was het een klein groepje – ik weet nog dat we bij elkaar kwamen in de docentenkamer annex bieb met een kop koffie. Later moesten we verhuizen naar wat nu Ad Fundum is (onder de trap in de hal van de Tongersestraat 53, red.) en op een gegeven moment wordt het gezelschap te groot om het zo informeel te doen. Wil neemt je mee in het gedachtegoed. Zijn essays doen me qua schrijfstijl denken aan Simon Carmiggelt; een beetje mijmerend.”

Geen blad voor de mond

Ook zijn er interviews met (oud)stafleden en alumni en met ‘buitenstaanders’ zoals voormalig rechtendecaan Hildegard Schneider en bierbrouwer Paul Rutten die in de eerste jaren studenten liet proeven aan het ondernemerschap met rondleidingen door de Gulpener brouwerij. Wat opvalt is dat niemand een blad voor de mond neemt. Zo benadrukt Dirk Tempelaar, universitair hoofddocent econometrie, dat in zijn optiek directeur René Verspeek de échte ‘bouwdecaan’ was, niet Wil Albeda. “Albeda zei nooit wat, die luisterde alleen. Vergaderingen van de commissie economie duurden dágen omdat hij nooit een conclusie trok.”

Ook hoofd bureau onderwijs Joël Castermans lucht zijn hart: “Al loopt er van alles verkeerd, er wordt tòch een goednieuwsshow van gemaakt. Neem laatst een online bachelor Open Dag met allerlei inlogproblemen. Het kostte onze decaan nota bene twee uur om in te loggen, en dan komt er later een juichend bericht van UM-marketing & communicatie over hoeveel bezoekers er wel niet waren! Terwijl het gewoon niet werkte.”

Kritiek

Samenstellers Gijselaers, Lemmink en Van Veen vinden het prima. “We wilden geen braaf jubileumboek”, zegt Van Veen. Dat lag ook in de keuze voor de interviewer; oud-Observantredacteur Wammes Bos. “Wammes is natuurlijk geen neutrale interviewer”, zegt Gijselaers. “Hij kent de faculteit, heeft er jaren over geschreven in Observant. Hij krijgt mensen aan het praten en hoe meer interviews hij deed voor het jubileumboek, hoe beter hij wist waar hij op moest doorvragen. Er zitten echt pareltjes tussen.”

Deed de kritiek – ook de alumni, geïnterviewd door Observant-redacteur Maurice Timmermans, zijn niet alleen maar positief – dan zelfs niet soms een beetje pijn? “Toen bierbrouwer Paul Rutten zei dat de universiteit toch een beetje een eiland is en dat hij nooit veel heeft gemerkt van onze aanwezigheid in de regio dacht ik wel even: oef, it hurts”, zegt Gijselaers.

Uiteindelijk overheerst de trots. “Toen ik het boek las dacht ik; we hebben toch iets voor elkaar gebracht”, zegt Gijselaers. Van Veen knikt. “Ik kwam uit Groningen, daar zeiden ze: jaja, zo’n economiefaculteit in Maastricht, dat duurt hoogstens een paar jaar.” Gijselaers: “Terwijl als je nu op een conferentie loopt met een badge van Maastricht, dan staat dat ergens voor, dan heeft men daar respect voor.”

Recensie

De belangrijkste vraag: is zo’n jubileumboek ook interessant voor wie niet bij SBE betrokken is (geweest)? Het antwoord daarop is ‘ja’, mits je wel interesse hebt in het onderwerp: het opbouwen van een faculteit. Het helpt bij het lezen om een enigszins geïnformeerde buitenstaander te zijn; het wemelt van de namen en afkortingen (hoewel altijd uitgelegd). Wie volledig blanco aan het boek begint, zal regelmatig even terugbladeren naar de geschiedenis in het begin.

Wil Foppen valt soms wat in herhaling in zijn essays – wellicht was acht ook wat veel – maar geeft wel kleur aan wat anders droge feiten zouden zijn geweest. Zoals later blijkt uit de interviews, weet hij goed de sfeer te vatten. Wat het boek vooral een plezier maakt om te lezen, zijn de persoonlijke verhalen. Er zijn goede keuzes gemaakt bij het selecteren van de geïnterviewden. Het is een mooie mix van oud en jong en van de verschillende vakgebieden (zowel bij de stafleden als de alumni) en – belangrijker – iedereen heeft een hoop te melden.

Buitengewoon handig zijn de QR-codes – een idee van Jos Lemmink – die verwijzen naar de Nederlandse teksten. Een mooie oplossing voor een tweetalige faculteit. De opmaak –  door Buro Zuiderlicht met illustraties van Cyprian Koscielniak – is levendig en complementeert de tekst.

De medewerkers van SBE hebben al een exemplaar gekregen of kunnen dit nog ophalen. Anderen die ook interesse hebben kunnen een mail sturen naar Tom van Veen: [email protected] Het boek is gepubliceerd in het Engels, maar via QR-codes in het boek zijn ook de Nederlandse teksten te downloaden.

Auteur: Cleo Freriks

Beeld: uit het binnenwerk van Together we are more than 35 years of SBE

Tags: SBE,jubileum,jubileumboek,boek,recensie,foppen,vanveen,gijselaers,lemmink

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.