“Amerika moet nog steeds in therapie”

“Amerika moet nog steeds in therapie”

UCM-alumnus Casper Thomas over de Amerikaanse verkiezingen en zijn boek Amerika’s laatste kans

15-11-2022 · Achtergrond

Gaat Amerika de komende jaren haar democratie redden? Dat vraagt UCM-alumnus en voormalig Amerika-correspondent voor de Groene Amsterdammer en het Financieele Dagblad Casper Thomas zich af in zijn boek Amerika’s laatste kans. Hoe kijkt hij terug op de tussentijdse verkiezingen van vorige week? “Ze staan niet meer aan de afgrond, maar hebben een stap teruggezet.”

Hij keek met enige verbazing naar de vreugde van de Democraten over de uitslag. De partij behoudt de controle over de Amerikaanse Senaat en verloor minder zetels in het Huis van Afgevaardigden (waar Republikeinen een meerderheid vormen) dan verwacht. “Ze hebben niet per se gewonnen.”

Toch ziet Casper Thomas zelf ook kleine lichtpunten. “Het trumpisme heeft aan kracht verloren, dat is winst voor de democratie. Het blijkt dat het niet werkt om je politiek volledig te baseren op het ontkennen van de uitslag van de presidentsverkiezingen van 2020.” Donald Trump en zijn medestanders beweren nog altijd dat Joe Biden die verkiezingen alleen kon winnen door grootschalige stemfraude. Voorafgaand aan de midterms beweerden sommige kandidaten dat ook zij alleen konden verliezen als er gesjoemeld zou worden met de stemmen. “Toch heeft tot nu toe nog niemand de uitslag aangevochten, dat is goed nieuws. Het laat ook zien dat Trump toch niet zo’n succesformule is als men dacht. Hij is nog lang niet uitgespeeld (dinsdag - na het interview - stelde Trump zich kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2024, red.), maar Amerika heeft wel laten zien dat Trump niet per se de toekomst is, er zijn andere mogelijkheden.”

Ron DeSantis

Eén van die mogelijkheden is Ron DeSantis, net herkozen als gouverneur van Florida, die zich steeds vaker als alternatief voor Trump presenteert.  Hij zit in rustiger persoonlijk vaarwater dan Trump – die tientallen rechtszaken tegen zich heeft lopen – maar heeft grotendeels dezelfde opvattingen. Schiet de democratie daar dan iets mee op? “Ik denk dat DeSantis een nederlaag zou accepteren. En hij heeft niet de vreemde fascinatie voor dictators als Poetin en Kim Jong-un die Trump heeft. Een Amerikaanse president die op goede voet staat met dat soort leiders maakt onze hele wereld onzeker.”

Al met al, zegt Thomas, staat de democratie in de Verenigde Staten niet meer aan de afgrond. “Met deze verkiezingen hebben ze een stap teruggezet. Het pad kan nu naar boven leiden, maar er zijn geen garanties.” Want problemen zijn er nog genoeg. “De acute bedreiging die na de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 ontstond is voor nu geweken, maar de Amerikaanse democratie had altijd al z’n fouten, ook voordat Trump op het toneel verscheen.”

Dertig procent

Neem de ‘magische 30 procent’, zoals Thomas het in zijn boek noemt. Wie naar polls in de VS kijkt valt iets op: verrassend vaak zijn de meningen verdeeld volgens een eenderde-tweederde patroon. Een paar voorbeelden uit Amerika’s laatste kans: 67 procent van de Amerikanen vindt dat volksvertegenwoordigers die verkiezingsuitslagen teniet proberen te doen vervolgd moeten worden, 33 procent acht geweld tegen de overheid onder omstandigheden legitiem, zes op de tien Amerikanen vindt dat abortus in alle of de meeste gevallen legaal moet zijn, drie op de tien ziet immigranten als een last voor het land.

De Republikeinen – met Trump voorop – kunnen op deze 30 procent rekenen. Door dik en dun zullen zij de partij steunen en komen opdagen bij de stembus. Dat lijkt geen winnende strategie – we hebben het immers over een minderheid – maar is dat in het huidige systeem wel. “Trump heeft ooit gezegd: ‘Als iedereen zou mogen stemmen zou er nooit meer een Republikein worden verkozen’.” Er is de partij dus veel aan gelegen stemmen zo moeilijk mogelijk te maken. “Daar hebben ze veel mogelijkheden toe.” Neem het herindelen van kiesdistricten in hun voordeel (het zogeheten gerrymandering) en het lastiger maken om te stemmen door minder stembussen te plaatsen en stemmen via de post - vooral voor Democratische kiezers belangrijk - te verbieden. Daarbij hebben de conservatieven dankzij de drie rechters die Trump in het Amerikaanse Hooggerechtshof kon benoemen ook daar een sterke troef in handen.

Wat kan de tweederdemeerderheid daaraan doen? Vooral opdagen bij verkiezingen, zegt Thomas. De Democraten spelen daar een rol in. “Zij moeten campagne voeren, ook op plaatsen waar ze denken het niet nodig te hebben. Zo zijn ze de afgelopen verkiezingen zetels in New York kwijtgeraakt.” Tegelijkertijd wordt er een heel nieuw electoraat aangeboord. “Er gaan steeds meer jongeren stemmen. We weten dat stemmen een gewoonteproces is. Als je eerste stem zo belangrijk was – en op veel plekken zijn de verschillen heel klein waardoor iedere stem telt –is dat een ervaring die je een leven lang meeneemt.”

Sugar Land

Een ander probleem is de almaar voortgaande polarisatie. “Er zijn wéér minder mensen overgestapt van de ene naar de andere partij.” Blijven praten is volgens Thomas de enige oplossing, maar hoe dat te doen lijkt niemand te weten. “Amerika moet nog steeds in therapie. Biden wilde de president zijn die partijen samenbracht, maar heeft inmiddels gezegd dat hij het niet kan.”

Toch gloort ook daar hoop aan de horizon. In het boek gaat Thomas op bezoek in Sugar Land, een voorstad van Houston, Texas. Dit wordt ook wel het Amerika van 2045 genoemd, het jaar waarin volgens de voorspellingen nog slechts 49,7 procent van de Amerikanen wit is en dus geen enkele groep meer een meerderheid vormt. Sugar Land is nu al zo divers en dat lijkt ook op andere vlakken door te werken. “In Sugar Land had ik het gevoel dat politieke loyaliteit niet vastlag”, schrijft Thomas. Mensen lijken er minder hun identiteit aan te ontlenen, schrijven iemand niet bij voorbaat af vanwege andere politieke ideeën. “Een politiek gemengde groep, dat zie je bijna nergens meer.”

Ook dat zou de toekomst van Amerika kunnen zijn.

Amerika's laatste kans | Casper Thomas | €21,99 | ISBN 978 90 450 4757 7

Auteur: Cleo Freriks

Afbeelding: cover van het boek Amerika's laatste kans

Tags: verenigde staten,amerika,biden,trump,trumpisme,verkiezingen,casper thomas,amerikaanse verkiezingen,desantis,democraten,republikeinen

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.