Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: we gebruiken maar 10 procent van ons brein

Mythe: we gebruiken maar 10 procent van ons brein

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Naar het rijk der fabelen

Wie een slechte of geen adblocker op zijn computer heeft staan, ziet ze nog wel eens oppoppen: reclames voor homeopathische middelen die ervoor zouden zorgen dat je de beschikking krijgt over je volledige hersencapaciteit. Nu gebruiken we tenslotte maar 10 procent van ons brein. Breid je dat uit, dan word je niet alleen veel slimmer, je zou er ook paranormale gaven van krijgen.

Neurowetenschapper Job van den Hurk zucht: “Daar krijg je toch jeuk van?” Het is een oude mythe, die stamt uit het einde van de 19e eeuw, maar die nog steeds bij tijd en wijlen opduikt. “Het begon met de beroemde psycholoog William James. Samen met zijn collega Boris Sidis deed hij onderzoek naar intelligentie. Sidis’ zoon was heel slim. Volgens testen, die helaas niet bewaard zijn gebleven, had hij een IQ van 250. Op zijn elfde ging hij al naar de universiteit. Hoe kan hij zoveel weten en onthouden op zoveel verschillende vlakken, vroegen de psychologen zich af. Op een congres liet James zich ontvallen dat het misschien kwam doordat de jongen een groter deel van zijn hersenen gebruikte dan gewone mensen.”

Dat was een aanname, geen conclusie, maar het ging een eigen leven leiden. Zeker toen het enige jaren later werd ‘bevestigd’ door onderzoek. “Neurowetenschapper Jean Pierre Flourens sneed plakjes brein weg van vogels en zag dat ze ondanks hun verminderde hersenschors tóch gewoon fladderden, waggelden, voedsel pikten en voortplantingsgedrag vertoonden. Hij concludeerde hieruit dat informatie verspreid in het brein wordt opgeslagen – wat klopt, maar niet zo verspreid als hij dacht – en dat wanneer een deel van de hersenen uitvalt, een ander deel het overneemt. In veel gevallen kan dat trouwens inderdaad, maar helaas niet altijd.”

Flourens concludeerde dus níet dat we maar 10 procent van ons brein gebruiken. “Maar mensen die zich de uitspraak van James herinnerden, zagen dit als extra bewijs. Het is natuurlijk complete flauwekul.” Van den Hurk somt op waarom.  “Ten eerste zou hersenbeschadiging dan zelden consequenties hebben, dat is niet het geval, het beïnvloedt de functionaliteit meestal. Ten tweede zien we bij MRI’s als iemand slaapt, dat het hele brein bezig blijft. Ten derde hebben wetenschappers functies in de hersenen gelokaliseerd; er is geen enkel gebied wat niets doet. En tot slot: we zien dat wanneer bepaalde verbindingen in de hersenen minder gebruikt worden, ze verdwijnen. Zouden we dus maar 10 procent van het brein gebruiken, dan zou 90 procent na verloop van tijd afsterven.”

Overduidelijk bewijs dus. Waarom leeft de mythe dan toch voort? “Het is natuurlijk een heel aantrekkelijk idee. Als we nu maar 10 procent zouden gebruiken – wat kunnen we dan wel niet bereiken wanneer we onze volle capaciteit benutten?”

Dit is een serie waarin wetenschappers mythes over hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: