Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Alleen voor Nederlanders”

“Alleen voor Nederlanders”

Photographer:Fotograaf:

Observant

Discriminatie op de studentenkamermarkt

Op Facebook wordt open en bloot gediscrimineerd in studentenkameradvertenties: “German girls only (sorry landlord's rule)", “Hé meiden", “Dutch only.” En meestal ook nog in kapitalen - DUTCH ONLY - voor het geval een buitenlandse student het over het hoofd zou kunnen zien. Een hardnekkig verschijnsel waar menigeen zich aan ergert, maar waar vervolgens weinig mee gebeurt. Want wie gaat er klagen bij de universiteit, de gemeente of – als ze er al bekend mee zijn – Antidiscriminatievoorziening Limburg? “Als je de kamer niet krijgt, kijk je verder. Je wil zo min mogelijk gedoe.”

“Ben ik de enige die helemaal gestoord wordt van appartementen ‘alleen voor meisjes’ in de Maastrichtse kamergroepen? Kunnen ze oprotten naar hun eigen ‘alleen voor meisjes’-groep op Facebook? Ik ben moe van het me er doorheen worstelen.” De student die zijn beklag doet op een van de grootste Facebookhuisvestingsgroepen in Maastricht - Rooms/Kamer/Zimmer in Maastricht, met ruim 40 duizend leden – heeft er genoeg van. En hij is niet de enige, blijkt uit berichten die regelmatig gepost worden. Vaak zijn het de zoekers die klagen, mannelijke studenten uit het buitenland die balen van de vele Dutch only-advertenties. Maar soms geven ook aanbieders een sneer. “Kamer te huur. Nee, niet voor Duitse meiden (jullie hebben al genoeg keus).”

Een van de beheerders van de populaire Facebookgroep, Robin Vander Heyden, plaatste afgelopen augustus een enquête, omdat hij zich afvraagt of hij Dutch only advertenties voortaan van de pagina moet verwijderen. Iedereen heeft immers dezelfde rechten en kansen, vindt hij. Bijna negenhonderd leden blijken voorstander te zijn van het verwijderen; 530 zijn tegen. Tot enige actie heeft het intussen nog niet geleid.

Tussen de opmerkingen, geplaatst onder de enquête, klinken verschillende geluiden. Er is begrip voor de keuze om als verhuurder alleen Nederlandse studenten te vragen, want “buitenlandse studenten vertrekken toch weer vrij snel. Ook is het handig om als huurder en verhuurder dezelfde taal te spreken.” Een ander pleit juist voor juridische acties tegen verhuurders die alleen aan Duitse of Nederlandse meisjes verhuren. Weer een ander noemt het ronduit discriminatie.

Nationaliteit

“Discrimineren op basis van nationaliteit, etniciteit of geslacht mag niet van de wet”, reageert Randy van Duuren van Antidiscriminatievoorziening Limburg (ADV Limburg), een meldpunt en kenniscentrum voor discriminatiezaken, diversiteit en gelijkheid. “Maar het discrimineren gebeurt zo open en bloot op Facebook dat ik me afvraag of mensen er überhaupt van op de hoogte zijn.  Iedereen die een kamer in het openbaar aanbiedt, ook op Facebook, gedraagt zich als professionele verhuurder. Het betreft hier het terrein van goederen en diensten en dan mag je niet discrimineren.” Het is een ander verhaal als een verhuurder op een familiefeestje rondvraagt naar een geschikte huurder, of als een student polst binnen zijn dispuut, legt Van Duuren uit.

Observant benaderde via de Facebookgroep een aantal studenten die een Dutch girls only oproep plaatsten. Waarom sturen zij die oproep de wijde wereld in? Zijn ze huisoudste en daardoor verantwoordelijk voor het reilen en zeilen? Heeft de huisbaas hen die opdracht gegeven? En waarom willen ze een Nederlands meisje? Is het een voorwaarde van de verhuurder? Een dispuutshuis? Niemand reageerde, op een enkeling na, zoals een Nederlandse studente, van Zuyd Hogeschool (die verder anoniem wil blijven). Zij vertelt dat het een eis is van haar huisbaas. En daar heeft ze begrip voor. “Ik vind dat je bepaalde voorwaarden mag stellen. Niet iedereen vindt het fijn om thuis een andere taal te spreken. Sommige studenten kunnen dat ook niet.” Zelf geeft ze ook de voorkeur aan een ‘Nederlands’ huis. “Het is makkelijker. Mijn Engels is niet zo goed, dus het zouden hele andere gesprekken worden.”

Dobbelen

Taal is een van de redenen dat huisbazen voor Nederlandse huurders kiezen, zegt ook Huib van Gastel van de Vereniging Verhuurders Woonruimtes Maastricht (VVWM). “De gemiddelde particuliere verhuurder is zestigplusser en spreekt moeilijk zijn talen. Bovendien is het ouderwetse prikbord bij Albert Heijn, waar kameradvertenties ooit gretig aftrek vonden, vervangen door Facebookgroepen. En laat die ‘oudere’ huisbaas niet zoveel kaas hebben gegeten van sociale media. Een oplossing die voor de hand ligt: de vertrekkende student of andere huurders een oproep laten plaatsen. En je ziet dat ieder zijn eigen soort zoekt”, stelt Van Gastel. “Serieus zoekt serieus, levensgenieter zoekt levensgenieter, Duitser zoekt Duitser, Nederlander zoekt Nederlander.”

Van Gastel, als vertegenwoordiger van verhuurders van bijna tweeduizend kamers in Maastricht, merkt dat sommige huisbazen een “lichte voorkeur” hebben voor meiden. “Ze maken beter en vaker schoon. Jongens zijn van nature wat relaxter.” De beste verhouding? “Zes meiden en vier jongens. Stel je hebt alleen meiden in een huis en de stroom valt uit. Je ziet ze al rondrennen en naar hun telefoon grijpen: ‘Help, wat nu?’ Jongens beginnen gewoon te klooien in de meterkast en lossen het meestal vanzelf op.”

Zwijnestal

Slechte ervaringen uit het verleden neem je mee, zegt Van Gastel. “Maakt iemand een zwijnestal van je huis, dan kijk je een volgende keer wel uit. Niemand heeft zin om om de haverklap een schilder of aannemer in te huren, omdat er weer iets kapot is.” Bovendien zijn er essentiële cultuurverschillen “waar we niet omheen kunnen. Denk aan kookgewoontes (penetrante geuren) en schoonmaakmentaliteit, maar ook het betalen van de huur. Duitsers zijn over het algemeen betrouwbare huurders, die betalen keurig op tijd, net als Belgen. De gemiddelde Italiaan of Spanjaard is daar lakser in.”

Verhuurders willen geen gedoe, beseft ook Van Duuren van ADV Limburg. “Maar ze hebben vaak – negatieve en positieve – vooroordelen over bepaalde groepen huurders. Als ze een goede ervaring hebben met de huidige huurders, zullen ze vaak opteren voor iemand met datzelfde profiel.”
‘Het is míjn woning, ik bepaal wie erin komt’, hoort Van Duuren weleens uit de mond van verhuurders. “Dan zeg ik: ‘Mijn auto is ook van mij, maar dan mag ik nog steeds niet met 140 kilometer per uur door de bebouwde kom rijden.’”

Populariteitswedstrijd

Een buitenlandse studente die door Observant werd benaderd via Facebook (en anoniem wil blijven), en last had van discriminatie tijdens haar kamerzoektocht, meent dat “onbewuste vooroordelen” een grote rol spelen. Een oplossing heeft ze niet. “Ik denk dat er niets aan de situatie veranderd kan worden.” Wat de studente vooral in het verkeerde keelgat schiet, is de branding van de Universiteit Maastricht. “De UM verkoopt zichzelf als een internationale universiteit, maar tegelijkertijd hebben internationale studenten veel moeite om een kamer te vinden.”

“Bij het aantrekken van steeds meer internationale studenten hoort ook een morele verantwoordelijkheid”, schreef hoger onderwijsmedium ScienceGuide afgelopen maart naar aanleiding van een onderzoek van een Utrechtse masterstudent. Hij interviewde achttien buitenlandse studenten over hun ervaringen met de huizenmarkt in Utrecht. De meesten zeiden zich verwaarloosd te voelen door hun universiteit. En hospiteeravonden? Die bleken een instrument te zijn voor onverholen racisme, citeert ScienceGuide.

Zo ervaarde ook de Roemeense Oana Amuza-Conabie tijdens haar zoektocht naar een kamer in Maastricht. Observant sprak haar vorig jaar al over het thema. Via een tip van een Nederlandse vriend kwam ze terecht op een hospiteeravond. “Ik was de enige niet-Nederlandse in een soort van populariteitswedstrijd”, zegt ze. “Er was één ronde waarin iedereen zichzelf in het Engels moest voorstellen, maar ze switchten al snel naar het Nederlands. Ik spreek Duits, dus ik versta wel iets van het Nederlands. Ik begreep uit een gesprekje tussen de bewoners dat ze geen Engelstaligen in huis wilden.” Aan Amuza-Conabie werd wel nog de vraag voorgelegd of ze Nederlands zou willen leren en hoe ze zich zou gaan aanpassen. “Het voelde niet goed, ik ben meteen vertrokken. Het is gelukkig maar één keer gebeurd, maar het heeft me aan het denken gezet. Mensen zouden veel meer open minded moeten zijn.”

College voor de Rechten van de Mens

Wie een punt wil maken en zich gediscrimineerd voelt, kan een melding maken. Maar dan moet je allereerst weten waar. “Dat kan bij ons, het Huurteam Zuid-Limburg [voorheen Housing Helpdesk, gelieerd aan de Universiteit Maastricht, red.] of meteen bij ADV Limburg”, zegt Rick Blezer. Een volgende stap kan het College voor de Rechten van de Mens zijn. Maar volgens Blezer gaat niemand zo ver. “Studenten willen waarschijnlijk toch zo min mogelijk gedoe. Wie de kamer niet krijgt, kijkt verder.”

Wie er toch werk van wil maken, doet dat vooral vanuit zijn principes. “Je wilt een standpunt innemen tegenover de verhuurder. Je gaat voor het ‘grotere goed’.”
Van Duuren van ADV Limburg over de procedure: “Bij iedere melding die bij ons binnenkomt, kijken we of er sprake is van strijd met de gelijkbehandelingswetgeving.” Is dat zo, dan hangt het van de melder af wat de volgende stap is. Bemiddeling met de wederpartij, de verhuurder, kan een optie zijn. En uiteindelijk, als “ultieme, laatste stap” het College voor de Rechten van de Mens. “Daar gaan we eigenlijk pas naartoe – als de melder dat ook wil natuurlijk – als we ervan overtuigd zijn dat een wederpartij discrimineert en bemiddeling niets heeft opgeleverd. Het College beoordeelt of ze de zaak kunnen behandelen. Zo ja, dan kan het een half jaar tot negen maanden duren voordat de zaak op zitting komt. Een oordeel volgt zo’n acht weken later.”

Van Duuren en Blezer hopen in elk geval op meer bewustwording, onder potentiële huurders en verhuurders. En spreek degene erop aan, klinkt het. Tegelijkertijd vindt hij dat de Universiteit Maastricht en de gemeente een grotere rol moeten spelen. “Vorig jaar hebben we een verhuurdersavond georganiseerd aan de UM. Toen kwam dit onderwerp ook aan bod. Bovendien denk ik dat de gemeente niet alleen moet discussiëren over veiligheidsvoorschriften in studentenhuizen, maar ook over discriminatie.”

Maastricht Housing, de officiële bemiddelaar voor de Universiteit Maastricht, is zich inmiddels bewust van het hardnekkige fenomeen. “We zijn bezig met het opleveren van een nieuwe verhuurdersportal. Daarin kan de verhuurder geen voorkeuren meer opgeven voor geslacht,” zegt Camille Nafzger. Helemaal te voorkomen is het niet; de verhuurder kan zijn advertentietekst namelijk zelf aanpassen. Wel kijkt het team regelmatig naar de inhoud van de advertenties. “Als wij zaken constateren die niet wenselijk zijn en gewoonweg niet mogen, dan halen we het weg en communiceren we dit met de verhuurder.”

Wendy Degens, met medewerking van Lieve Smeets

Landelijk onderzoek naar discriminatie op de woningmarkt

In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de Radboud Universiteit Nijmegen vorig jaar een onderzoek uitgevoerd naar discriminatie op de Nederlandse woningmarkt (de studentenkamermarkt maakt daar onderdeel van uit). Aanleiding was onder andere een artikel in De Groene Amsterdammer waaruit blijkt dat een overgroot deel van de verhuurmakelaars bereid is mee te werken aan discriminerende eisen van verhuurders. Er volgde een Kamerdebat waarna minister Ollongren van Binnenlandse Zaken een wetenschappelijk onderzoek toezegde.

In het Nijmeegse onderzoek werd risicovermijding het vaakst als motief voor discriminerende praktijken genoemd. Zo zei een makelaar: “Die angsten [van verhuurders] zijn strikt financieel, iemand wil gewoon niet geconfronteerd worden met een grote schadepost aan het einde van een huurtermijn.” Die angsten waren naar eigen zeggen steeds gebaseerd op eerdere ervaringen van henzelf of andere verhuurders.

Ollongren streeft op basis van het rapport naar meer bewustwording, onder andere door voorlichting te geven aan verhuurders en makelaars, zodat scherp is wat wel en niet mag. Ook wil ze een grotere meldingsbereidheid. Daarvoor moet de bekendheid van antidiscriminatiebureau’s vergroot worden. Verder oppert Ollongren het inzetten van mystery guests (lokhuurders) of mystery calls om vast te stellen of er inderdaad sprake is van discriminatie bij het verhuren van woningen.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)