De eerste woensdag van november is in onze praktijk al jarenlang dé dag waarop we de jaarlijkse griepvaccinaties doen. Alle patiënten met een indicatie voor de griepspuit – op basis van leeftijd of een medische aandoening – krijgen van ons een brief thuis. Dat de befaamde woensdag inmiddels flink in het geheugen van patiënten staat gegrift, bleek dit jaar toen niet alle brieven door de postduiven van PostNL werden bezorgd. Patiënten belden toch redelijk massaal naar de praktijk waar de jaarlijkse brief bleef.
Dat kan betekenen dat velen bang zijn om ziek te worden en liever om de jaarlijkse griepgolf heen surfen. En zeker kiest het merendeel van de patiënten ervoor om de griepspuit te halen om henzelf en anderen te beschermen. Maar velen waarderen ook het sociale aspect van de prik; De Grote Ontmoeting die er plaatsvindt in de wachtkamer en de prikkamers van de praktijk. Mensen komen, schuiven aan, voeren gesprekken, rollen de mouw op, babbelen door, vergeten welhaast dat ze ook nog een prik kregen, en socializen weer verder. Vroeger stond men al ruim vóór de openingstijd in de rij te wachten voor de praktijk, alsof er schaarse Pinkpopkaarten te koop kwamen. Ik denk eigenlijk dat men stiekem vroeg kwam om meer tijd te hebben om anderen uit de buurt te kunnen treffen.
De afgelopen jaren was er in de wetenschappelijke literatuur veel discussie over het nut van de jaarlijkse influenzavaccinatie, waarbij het effect op het voorkomen van de griep zelf in dat debat overigens onomstreden is. Men kibbelt vooral over de effecten op sterfte onder ouderen, maar die discussie zal ik jullie hier besparen. Een nooit gemeten uitkomstmaat van de griepvaccinatie is wat mij betreft de sociale cohesie in de buurt. Wij zien deze woensdag ruim duizend patiënten langskomen en velen treffen elkaar in de wandelgangen.
Vorige week bood ik een hoogbejaarde dame aan om de griepprik thuis te komen zetten. Een stuk makkelijker leek me dat, met haar beperkte mobiliteit. Ze wilde er echter niets van weten. ‘Dat wil ik niet missen dokter, ik kom elk jaar. Zó gezellig!’ zei ze met blije stem. ‘En ik heb het alle dames bij het kienen ook aangeraden’ voegde ze eraan nog aan toe. En zo maakte ik kennis met een nieuw fenomeen: de influenza-influencer in het verzorgingshuis.
Jochen Cals, hoogleraar effectieve diagnostiek in de huisartsgeneeskunde en huisarts in Sittard