De Eifel 'beweegt': gevolgen voor Einstein Telescoop?

02-10-2020

MAASTRICHT. De bodem onder het Duitse Eifelgebergte, zuidelijk van Aken, beweegt en stijgt elk jaar met een millimeter, wijst een Amerikaanse studie uit. Heeft dat consequenties voor het Maastrichtse onderzoek naar zwaartekrachtgolven? En dus ook voor de eventuele komst van de hypergevoelige Einstein Telescoop?

“Er broeit iets onder het hart van Noordwest-Europa”, vertelde een van de onderzoekers onlangs tegen Dagblad De Limburger. De grondbewegingen in de driehoek Aken, Trier en Koblenz blijken krachtiger dan verwacht en strekken zich volgens de aardwetenschappers uit tot Luxemburg, Oost-België en Limburg.

De vraag is: kunnen die ondergrondse bewegingen het detecteren van zwaartekrachtgolven verstoren? De UM is op dit moment in de ‘zwarte doos’ aan het Duboisdomein een testopstelling - ETpathfinder - aan het bouwen, en de provincie hoopt dat Zuid-Limburg (en niet Sardinië) de allernieuwste detector voor zwaartekrachtgolven krijgt toegewezen: de Einstein Telescoop. Wegens ‘corona-vertraging’ zal de beslissing in 2024 bekend worden gemaakt.

Volgens Stefan Hild, de Maastrichtse hoogleraar op gebied van onderzoek naar zwaartekrachtgolven, schopt de bodemactiviteit in de Eifel de regionale plannen niet in de war. Voordat Zuid-Limburg zich opwierp als geschikte locatie voor de Einstein Telescoop, is er seismisch bodemonderzoek gestart, zegt hij. “Sinds een jaar meten we de ondergrondse activiteit met een sensor, op 250 meter diepte, en we hebben nog geen extra ruis uit de Eifel opgevangen.”

Bovendien is een bodemstijging van 1 millimeter per jaar te verwaarlozen, zegt Hild. “Het is een traag proces dat zich in lage frequenties afspeelt, ver van de toekomstige locatie van de Einstein Telescoop. Dat zal echt geen problemen opleveren, ook niet op termijn voor de installatie zelf."

De telescoop bestaat uit een kilometerslange, driehoekige installatie op honderden meters onder de grond. “Als de tunnels en de hoeken door de bodembewegingen in de Eifel gelijkmatig omhoog komen, wat de Amerikaanse studie suggereert, zal de installatie na vijftig jaar vijf centimeter verder verwijdert zijn van de kern van de aarde. Dat maakt geen enkel verschil voor het detecteren van zwaartekrachtgolven.”

 De Eifel 'beweegt': gevolgen voor Einstein Telescoop?
De Eifel