UM en IBM gaan onderzoek doen naar quantum computing

06-10-2020

De UM gaat met computergigant IBM onderzoeken of quantum computing van nut kan zijn voor de Einstein Telescoop, de toekomstige detector van zwaartekrachtgolven. De telescoop zal een berg data opleveren die met huidige computers nauwelijks is te verwerken.

De UM is de eerste Nederlandse universiteit die deel uitmaakt van het zogeheten IBM Q Network, waarbij zich inmiddels enkele tientallen bedrijven, academische instellingen, laboratoria en start-ups hebben aangesloten. Onder wie Samsung, Boeing, het Massachusetts Institute of Technology en de Universiteit van Oxford.

Met de samenwerking anticipeert de UM op een probleem dat zich beslist zal voordoen bij de Einstein Telescoop, die Zuid-Limburg mogelijk als standplaats krijgt en in 2035 in bedrijf wordt genomen. “De detector is zo gevoelig dat die vele ruimtelijke signalen per seconde zal opvangen, zegt universitair hoofddocent Ronald Westra. “De data die dat oplevert, kunnen huidige computers niet aan, quantum computing wel. Even voor de duidelijkheid: we gaan geen quantumcomputer ontwerpen, zoals maandag in een ANP-bericht stond, maar algoritmes.”

Als die goed werken, kunnen ze tegelijk worden ingezet bij de nieuwe deeltjesdetector van CERN, de Europese organisatie voor nucleair onderzoek. Ook die levert karrevrachten aan data op en gaat toevalligerwijs ook in 2035 van start. Westra: “Nu al wordt 90 procent van deze data weggegooid, of beter gezegd: gefilterd. Tijdens experimenten in de deeltjesversneller signaleert de detector 60 miljoen bewegingen per seconde.”

Aan de UM zullen twee postdocs, betaald door IBM, verkennen of quantum computing uitkomst biedt. Wat als dat niet het geval is? “Dan moeten we op de oude voet verder, met high performance computing, zoals dat heet. Dan wordt het knutselen om het toch voor elkaar te krijgen.”

Quantum computing lijkt een eeuwige belofte, maar toch staat deze techniek niet meer in de kinderschoenen, zegt Westra. “Die is rijp om toegepast te worden. Maar let wel, quantum computing is niet iets wat je met je laptop achter je bureau kunt doen. Het kan alleen bij extreem lage temperaturen, denk aan -270 graden, en het moet pikdonker zijn.”

Profiteren DKE-studenten hier ook van? “Jazeker, hen valt een enorme kans in de schoot om zich te verdiepen in quantum computing. Het is onze ambitie om op den duur een onderzoeksgroep te formeren, maar op korte termijn gaan we het als vak aanbieden. Ik heb al gemerkt dat veel studenten dat interessant vinden. En wie weet kunnen ze ook nog stage lopen bij IBM, het behoort allemaal tot de mogelijkheden.”

UM en IBM gaan onderzoek doen naar quantum computing
Onderzoek IBM naar quantum computing