Het eerste meisje uit de familie dat naar de universiteit ging

Dat ze niet had mogen studeren, vond ze op haar negentigste nog pijnlijk

03-06-2021

Ik was het eerste meisje uit ons gezin en zelfs onze familie (van vaders- en moederskant) dat naar de universiteit ging. Mijn broer, anderhalf jaar ouder, was mij voorgegaan.

Mijn moeder was apetrots. Zij was zelf de oudste uit een gezin van negen kinderen en had niet mogen verder leren. Na de lagere school ging ze twee jaar naar kostschool waar ze, naast een enkel woordje Frans, leerde koken op niveau, de tafel dekken volgens de etiquette, en tal van andere zaken die haar straks als echtgenote en gastvrouw goed van pas zouden komen. Ze vond het geweldig op die nonnenschool in het Midden-Limburgse Posterholt, maar het feit dat ze geen kleuterleidster of nog liever huishoudlerares had mogen worden, vond ze op haar negentigste nog altijd pijnlijk.

Wij, haar drie kinderen, maakten dit gemis goed. Ik zie haar nog over de campus van de Nijmeegse universiteit lopen. Wij hadden als studentes filosofie een ‘moederdag’ georganiseerd, met een lezing en een lunch. Mam was in haar element, vond alles reuze interessant en genoot van de collegebanken, de koffie aan de hoge tafels in de ‘socio-kantine’, de gesprekjes, kortom: het proeven aan een studentenleven.

Ze zal over deze dag hebben verteld, eenmaal weer thuis in Nederweert, hoogstwaarschijnlijk met een air alsof het de gewoonste zaak van de wereld was.  Dat we uiteindelijk een doctorandustitel kregen, vond ze geweldig. In haar laatste dagen, vorig jaar, ze was erg ziek, nog maar een schim van de vrouw die ze ooit was, hield ze zich vast aan het leven tot het echt niet meer kon. Waarom? Behalve de kleinkinderen (uiteraard) was er die doctorstitel die mijn broer, bezig aan de laatste loodjes van zijn proefschrift, over niet al te lange tijd voor zijn naam mag zetten. Dat heuglijke feit wilde ze zo graag nog meemaken. Het heeft niet zo mogen zijn.

Deze herinneringen kwamen boven toen mijn collega WD (ook eerstegeneratiestudent) een voorzet gaf voor een nieuwe serie die na de zomer van start gaat: de hoeveelste generatie student, hoogleraar, onderzoeker, enzovoort ben jij? We zijn ervan overtuigd dat het interessante en mooie verhalen gaat opleveren. Over de eerstegeneratiestudenten (ook collegevoorzitter Martin Paul is er een, zoals hij al vaker heeft laten weten), maar ook over de derde of vierde generaties. Sommige beroepen - met name artsen en juristen - lijken immers erfelijk.

Gaan er allerlei bellen rinkelen? Wilt u uw verhaal doen? Laat het ons weten, stuur een mailtje naar wendy.degens@maastrichtuniversity.nl. Wie weet, staat het na de zomer in Observant: op de site én op papier.