Rector Rianne Letschert wordt nieuwe collegevoorzitter UM

01-07-2021

MAASTRICHT. Rianne Letschert wordt per 1 november de nieuwe collegevoorzitter van de Universiteit Maastricht. “‘Dit moet je doen’, zeiden de decanen. Als zij het niet hadden gewild, was ik rector gebleven.”

Het voelt “heel dubbel”, zegt Letschert. Over vier maanden neemt ze het stokje over van Martin Paul die dan naar de Duitse Ruhr-Universität Bochum vertrekt. Ze is graag rector, houdt van onderwijs en onderzoek. En ja, haar rol bij academische gelegenheden, zoals afscheidsredes en oraties, gaat ze zeker missen. “Ik kreeg een lief e-mailtje van Andries de Grip, oud-directeur van het ROA, die vorige week afscheid nam. Ik kon helaas niet bij zijn rede zijn. Hij schreef dat hij het heel jammer vond, omdat ik mensen altijd zo fijn en betrokken toespreek. En dat klopt, dat doe ik graag, en dat ga ik straks niet meer doen. Die ketting ga ik niet meer dragen.”

Limburg

Van de andere kant: als collegevoorzitter krijgt Letschert de kans haar vleugels uit te slaan, tot buiten de instellingsmuren, in de regio, Den Haag, internationaal. Haar recente voorzitterschap van de BEST, de Brede Economische Sociale Taskforce, een initiatief van de provincie Limburg, is daar een goed voorbeeld van. Hierin werd de toekomst van Limburg na de coronacrisis onder de loep gelegd. En nee, daar zat Letschert niet bij voor haar eigen ego, benadrukt ze, “zo zit ik niet in elkaar. Ook als ik kijk naar de Educatieve Agenda Limburg, waarin we aan het zoeken zijn naar hoe we het primair en voortgezet onderwijs kunnen versterken: dat is niet per se in het belang van de UM, maar wel in het belang van Limburg. Als het goed gaat met Limburg, straalt dat ook af op onze eigen instelling. Je hebt samen een verantwoordelijkheid.”

Rem

Dat ze de afgelopen jaren af en toe op het terrein kwam van de collegevoorzitter, beseft ze maar al te goed, “maar die ruimte kreeg ik. Martin had ook kunnen zeggen: ‘Mevrouw Letschert, blijf binnen je portefeuille’. Martin en ook Nick (Bos, vicevoorzitter, red.] zagen mijn drijfveren, wat natuurlijk heel fijn is. Ik ben bijna vijf jaar geleden in het college van bestuur gestapt, omdat ik me zorgen maak over het wetenschapssysteem, werkdruk, onderfinanciering van universiteiten. Dat zijn thema’s waarop ik me nog meer zou willen laten horen. Ook in Den Haag. En niet dat Martin me heeft tegengehouden, zeker niet, maar ik vond het zelf niet altijd gepast. Nu is het een mooie kans om vanuit die voorzittersrol deze agenda in te vullen. Dan kan de rem er volledig  af.”

YUFE

Martin Paul heeft zijn portefeuille internationalisering altijd met veel toewijding omarmd: hij is vicevoorzitter van het Young European Research Universities Network (YERUN), het Worldwide Universities Network (WUN) en voorzitter van de Young Universities for the Future of Europe (YUFE)-alliantie.
Gaat Letschert Pauls werk voortzetten? “Mijn kracht ligt in het onderhouden en bouwen van netwerken, dat vind ik echt heel leuk. YUFE neem ik over, dat had ik sowieso gedaan, ook als ik rector was gebleven. YERUN en WUN zijn super belangrijk, maar ik moet me nog verdiepen in de rol ik die ik daarin het beste zou kunnen vervullen.”

Etalage

Letschert is een ervaren onderzoeker in (post)conflictgebieden. Als victimoloog onderzoekt ze de impact van internationale tribunalen op samenlevingen en slachtoffers van ernstige schendingen van mensenrechten. Ze heeft veldwerk gedaan in onder meer Congo, Rwanda, Libanon en Pakistan.
Global engagement past bij mij”, zegt ze. “We hebben aan onze faculteiten supermooie initiatieven in verschillende werelddelen, vanuit UNU-Merit, SHE Collaborates, Mundo, we hebben Global Studies, global citizenship education, het Maastricht Platform for Community-Engaged Research, maar we kunnen ze veel meer verbinden en in de etalage zetten.”

MUMC

Een thema dat Letschert als collegevoorzitter zeker zal ‘meenemen’ is 'Erkennen en Waarderen'; ze is immers een van de kartrekkers van het landelijke project waarbij het draait om een grotere diversiteit aan wetenschappelijke carrières. Waar ze zich ook hard voor gaat maken: leiderschap en HR. Als collegevoorzitter kan ze het leiderschapsprogramma “breder trekken”, zegt ze, “op elk niveau”, van wetenschappelijk tot ondersteunend personeel.
Ook zal ze de banden aanhalen met het MUMC. “De universiteit en het ziekenhuis zijn met elkaar verbonden in een ingewikkelde constructie, maar we werken samen met dezelfde mensen, we hebben elkaar nodig. Bijvoorbeeld in een gezamenlijke strategie over toekomstige ontwikkelingen, zoals medische technologie en het project om een gezonde regio te worden.”  
Verder zal ze binnenkort met vicevoorzitter Nick Bos overleggen over hun toekomstige portefeuilles, want “beide functies hebben raakvlakken”. De Brightlands campussen zullen dan bijvoorbeeld de revue passeren.

Wij versus zij

Dat de decanen achter haar keuze staan, net als medebestuurder Bos, was “de bevestiging. De decanen weten wat ze kunnen verwachten”, lacht ze. “Ik vind dat we te veel in wij versus zij denken, in de Berg versus de faculteiten. Dat is te weinig constructief. Ik ben voor facultaire ruimte en inkleuring, maar op hoofdlijnen zijn we één organisatie. We hebben een gezamenlijke koers.”

Combineren

Op 1 november wordt Letschert de nieuwe collegevoorzitter. Tot eind januari zal ze ook rector blijven. Heeft ze er niet over gedacht om de komende jaren beide rollen op zich te nemen? “Daar is heel kort over gesproken, maar buiten het feit dat het niet in het bestuursreglement past – dat zou gewijzigd moeten worden – is het praktisch niet te doen. De verleiding was groot, want dan kan ik blijven doen wat ik nu zo leuk vind aan het rectoraat, maar als je kijkt naar de portefeuilles, de grootte van de universiteit en de uitdagingen, nee, dan past het niet.”

Interne kandidaat

Ze beseft dat ze zich niet te veel moet bemoeien met de dossiers van de nieuwe rector. “Die ken ik door en door. Ja, hij of zij zal me moeten terugduwen”, lacht ze. “Maar dat kan ik wel hebben.”
Letschert heeft een voorkeur voor een interne kandidaat. Niet alleen omdat die weet wat er speelt, maar ook het Maastrichtse onderwijs goed kent. “Het liefst heb ik een rector die acht jaar blijft, dan heb je meer slagkracht. Maar goed, ik zit weliswaar in de BAC, de benoemingsadviescommissie, maar de Raad van Toezicht gaat daarover.”

Hogerop

Heeft Letschert een tomeloze ambitie om ‘hogerop’ te komen? “Als collegevoorzitter ben je eindverantwoordelijke van de hele instelling, maar Martin heeft dat nooit uitgestraald. Dat komt ook door ons collegiaal bestuur. En trouwens, ik heb berichten gelezen dat ik minister zou gaan worden, nou, nu weet je dat ik dat niet ga doen. Hogerop komen is niet mijn drijfveer. En zeg nou zelf", lacht ze, "voor de titel hoef je geen voorzitter te worden. Rector magnificus klinkt toch veel mooier?”

 

Rector Rianne Letschert wordt nieuwe collegevoorzitter UM
Rianne Letschert