Maastricht krijgt in 2023 duizend studentenwoningen erbij

Maastricht krijgt in 2023 duizend studentenwoningen erbij

De Maastrichtse kamercrisis; Nick Bos en Vivianne Heijnen kijken terug en vooruit

13-10-2021

Zowel de universiteit als de gemeente voelden zich overvallen door de noodkreten van ‘dakloze’ studenten afgelopen september. In juli was er nog geen vuiltje aan de lucht, zegt Nick Bos, vicevoorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Maastricht. Met noodoplossingen proberen Bos en wethouder Vivianne Heijnen te helpen waar mogelijk. Maar “we kunnen niet op onze lauweren rusten”, ook volgend jaar is er een reële kans op krapte. Pas in 2023 komt er ruimte, onder andere door de bouw van duizend studentenwoningen.

Rooskleurig? Nick Bos, vicevoorzitter van het college van bestuur, hoopt niet dat hij tijdens het interview zo’n beeld heeft geschetst van de toekomstige Maastrichtse kamermarkt. Maar vooruit, vanaf 2023 gloort er licht aan de horizon, “dan maken we de grootste klapper”, licht wethouder Vivianne Heijnen toe. “Tegen die tijd is er grootschalige, permanente en betaalbare huisvesting voor studenten.” Aan het Duboisdomein bijvoorbeeld. Het leegstaande postkantoor zal worden gesloopt; er worden vijfhonderd nieuwe studentenwoningen gebouwd. Heijnen heeft in dezelfde wijk nog een locatie op het oog, maar wil er niet veel over kwijt. “Er is een woningcorporatie bij betrokken en dat is fijn; zij kunnen ervoor zorgen dat de huur betaalbaar is.” Volgens Heijnen liggen er “mooie kansen in Randwyck, maar heel veel plek is er natuurlijk niet. We overwegen de lucht in te gaan.”

SOS

Voorlopig is de Maastrichtse kamermarkt niet zo florissant. Nog steeds hebben zo’n 100 tot 150 studenten het moeilijk, schat Bos. “Dan bedoel ik de groep die dus echt in de problemen zit.” Die van hotel naar hotel zeulen, bij vrienden op kamers slapen of terug zijn gegaan naar pap en mam op een paar uur rijden van de universiteit. Hij heeft het dus níet over de groep die noodgedwongen in Heerlen of Valkenburg woont of degenen die de huurprijs van hun Maastrichtse appartement te hoog vinden. Bos baseert zich op gegevens van de International Service Desk, Maastricht Housing en SOSMaastricht, een couch surfing-platform dat door studenten is opgezet en aanbieders en zoekers aan elkaar koppelt.

Opgave

Ook 2022 wordt “een hele opgave”, verzucht de universiteitsbestuurder. De gemeente zal net als dit jaar wederom niet 485 woningen (zoals vastgelegd in de woonprogrammering) kunnen ‘toevoegen’ aan de markt. Daarbij merkt de wethouder op dat 485 een gemiddelde is. “We gaan niet voor het hijgerig behalen van dat aantal. We gaan voor kwalitatief goede huisvesting.”
Maar wat is dan de oplossing voor 2022? Een ‘overlooplocatie’ voor als het weer te krap wordt? “Daar kijken we zeker naar.” Door sommige politieke partijen wordt de voormalige gevangenis Overmaze genoemd die nu nog tijdelijk dient als dag- en nachtopvang van het Leger des Heils. Heijnen en Bos laten doorschemeren dat ze ook buiten de stad mogelijkheden zien.

Schoorvoetend

Tot 1 januari hebben de gemeente en universiteit in elk geval gezorgd voor zo’n veertig extra kamers, aan de Heksenstraat en in residentie Gerlachus. Verder mogen studenten die in grote problemen zijn gekomen door de kamercrisis het onderwijs online volgen. Heijnen, duidend op het laatste: “De universiteit verdient hiervoor echt een compliment. Dat hebben ze snel weten te regelen en is een uitkomst.” Bos had de uitzondering liever niet gemaakt. “Het ging schoorvoetend. De mededeling aan docenten was nu: ‘Ga maar weer (meer) hybride werken.’ Dan vraag je nogal wat. Bovendien willen we dat studenten zoveel mogelijk fysiek aanwezig zijn.” Toch kon de UM niet anders dan gehoor geven aan de steeds luider wordende roep van gedupeerde studenten.

Vaals

Bos zegt benaderd te zijn door XIOR, een studentenhuisvester die in Maastricht, maar ook in Vaals studentenwoningen aanbiedt. In Vaals staan nog vijftig kamers leeg. “Het is weliswaar geen hartje Maastricht, maar wel interessant.” Daarnaast heeft Bos goede hoop dat er van september tot en met januari zo’n duizend studenten afstuderen. “Daarvoor baseren we ons op historische cijfers en we nemen aan dat het dit jaar niet anders zal zijn. Een deel van de afgestudeerden zal vertrekken omdat ze elders werk krijgen of doorstromen naar andere huisvesting.” Dan komt er voldoende ruimte vrij, schat hij.

Reputatie

De crisis heeft zowel de reputatie van de stad als die van de UM geen goed gedaan. Studenten lieten op sociale media weten dat de universiteit en de gemeente niet hun verantwoordelijkheid namen en vooral naar elkaar wezen. Er is niets zo complex als de woningmarkt, reageren Bos en Heijnen. Beiden hameren erop dat ze continu de vinger aan de pols houden. Bos: “Uiteraard is het goed als er voldoende aanbod is. Het probleem zit ‘m in de tijdelijke frictie, aan het begin van het studiejaar. Er is geen projectontwikkelaar te vinden die eenheden bouwt voor drie maanden die vervolgens negen maanden leegstaan.”
De crisis kwam als een verrassing, zegt Bos. “In juli waren er nog kamers vrij op Maastricht Housing. De eerste signalen kwamen pas in augustus. Toen hebben we studenten een extra waarschuwingsmail gestuurd: ‘Houd er rekening mee dat je langer naar een kamer moet zoeken’.”

Verantwoordelijkheid

Hoewel Bos inziet dat er een belangrijke taak rust op de schouders van de universiteit en gemeente, wijst hij ook op de verantwoordelijkheid van studenten. “Het Guesthouse werkt met een kamergarantieregeling voor niet-EER studenten. Studenten die nog niet zeker zijn van hun komst, kunnen vooraf een kamer in het Guesthouse reserveren. Komen ze toch niet, dan is er niets aan de hand. Van die regeling hebben maar zeventig studenten gebruik gemaakt”, zegt hij verbaasd. “Als je vanuit India naar Maastricht komt en denkt dat er zomaar een kamer voor je klaar staat, heb je een verkeerde inschatting gemaakt.”