De bal, niet de man

De bal, niet de man

Een samenleving bestaat bij de gratie van spelregels en fatsoensnormen

09-11-2021 · Medewerkerscolumn

Ik verkeer in de gelukkige omstandigheid samen met mijn vriendin coach te zijn van het voetbalteam van mijn jongste zoon. Dat is elke zaterdagochtend genieten. Nu ja, ‘elke’ zaterdagochtend? Op die enkele veel te vroege uitwedstrijd op een kille decemberochtend na, waarbij ik na een ouderwets onstuimige vrijdagavond met veel te lekkere - of: te veel lekkere - wijn in de wind en regen langs de lijn naar koffie loop te hunkeren. Hoe dan ook, het doet deugd te zien hoe een bijeengeraapt zootje een hecht vriendenteam is geworden. Voor belangstellenden: de succesformule, ook handig op het werk trouwens, is op aanvraag verkrijgbaar.

Mijn ambitie als voetbalcoach is bescheiden hoor. Maar van het luttele dat ik het team weet bij te brengen, staat ‘altijd op de bal, nooit op de man’ bovenaan. Dat motto zou ook leidend moeten zijn in het wetenschappelijk en maatschappelijk debat. Dat is nog niet tot iedereen doorgedrongen, vrees ik. Het stoere if you can’t stand the heat, stay out of the kitchen volstaat niet als repliek. Debatteren doe je op inhoud. Via uitwisseling van argumenten. Met wederzijds respect. Framing en van een andersluidende opvatting een karikatuur maken, helpt niets en niemand vooruit. Het is als valsspelen. Het doet me denken aan regeringen die andere staten in chaos proberen te storten door digitale infrastructuren plat te leggen. Zoiets als een voetbalwedstrijd ingaan, niet om te willen winnen volgens de spelregels maar om de ander te laten verliezen, met de inzet van alle middelen, ook ongeoorloofde. De methode Trump, zeg maar.

Zoals in het dagelijks leven het durven tonen van zwakte een teken van kracht is, schuilt in de bereidheid je initiële visie aan te passen of zelfs in te ruilen voor die van een ander, een fundament van zowel wetenschappelijk als maatschappelijk debat. Van vooruitgang ook.

In Nederland hebben we afgesproken in het verkeer rechts te rijden. Dat werkt alleen als we ons aan die regel houden. Het is met een behoorlijk debat niet anders. Ik trek het graag nog breder. Een samenleving bestaat bij de gratie van spelregels en fatsoensnormen. En mensen die daarnaar handelen. De bal dus, niet de man.

Sander Jansen, universitair hoofddocent aan de rechtenfaculteit

 

 

Auteur: Redactie

Foto: SJ

Categoriëen: Columns en opinie
Tags: sanderjansen

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.