“Ik voel me gedwongen om me te laten vaccineren, dus haal mij maar over”

“Ik voel me gedwongen om me te laten vaccineren, dus haal mij maar over”

Maastrichtse studenten beantwoorden vragen over vaccinatie bij Twijfeltelefoon

23-12-2021 · Reportage

Mag ik me laten vaccineren tijdens mijn zwangerschap? Kan ik een allergische reactie krijgen na een prik? Het zijn vragen die Maastrichtse studenten sinds vorige week aan de lopende band beantwoorden, als telefonisten bij de landelijke Vaccinatie Twijfeltelefoon. Observant nam een kijkje in het callcenter. “Niet iedere beller wil advies, sommige mensen willen gewoon provoceren.”

Een wirwar aan stemmen klinkt er uit een kamer in het MUMC+. Binnen zitten zeven studenten, met een headset op hun hoofd, hun blik op een computerscherm vol grafieken over bijwerkingen en informatie over vaccins, allen druk telefonerend. Iedere Nederlander die deze dinsdagmiddag naar de Vaccinatie Twijfeltelefoon belt, komt hier in Maastricht uit.

Geneeskundestudent Floor Harmsen van der Vliet kijkt toe. Als studentencoördinator begeleidt ze de kersverse telefonisten. Maastricht neemt sinds vorige week - samen met Utrecht, Amsterdam en Nijmegen - deel aan een initiatief waarmee het Erasmus MC in Rotterdam eind november startte: de vragen van mensen met vaccinatietwijfels beantwoorden. Ouderejaars studenten van medische opleidingen voorzien de bellers van informatie en advies, waarbij ze indien nodig artsen kunnen raadplegen.

Het grote aantal bellers vroeg om uitbreiding. Sinds vorige week is deze landelijke lijn een feit, waarbij het MUMC+ de dinsdag- en donderdagmiddag voor zijn rekening neemt. Al was dat wel even aanpoten: binnen een week moest alles geregeld zijn. “Vooral het vinden van studenten was een uitdaging”, zegt Harmsen van der Vliet. Uiteindelijk lukte het om er negentien te vinden – voornamelijk geneeskundestudenten – die samen tijdens de twee middagen de lijn bemensen.

Overweldigend

Tijd voor een uitgebreide voorbereiding was er niet. “Ze hebben een uurtje uitleg gekregen over hoe alles in zijn werk gaat. Ook hebben ze zich ingelezen in de werking en bijwerkingen van de vaccins, en is er een lijst met antwoorden op veel gestelde vragen – ter aanvulling op de medische kennis die ze al bezitten.”

Wat volgde was een overweldigende eerste week, zegt ze. Geregeld stonden er meer dan tien bellers in de wachtrij. “Dat zorgde voor een flinke werkdruk. Waarschijnlijk komt dat mede doordat de start van de landelijke lijn vorige week redelijk in de aandacht stond. Deze week ligt het aantal bellers lager, maar er staan nog steeds constant één of twee mensen in de wachtrij.” In totaal helpen de studenten iedere middag zo’n 150 vragenstellers, schat Harmsen van der Vliet.

Zwangerschap

Die vragen zijn zeer divers, al komt een aantal onderwerpen vaak terug. De reeds (deels) gevaccineerden willen weten hoe het zit met bijwerkingen van de tweede prik of booster. Ongevaccineerden vragen of een prik kwaad kan in hun specifieke situatie. Zoals tijdens een zwangerschap.

“Aan het begin van het jaar was er een korte periode waarin vaccinatie aan zwangere vrouwen werd afgeraden, omdat er toen nog niet genoeg onderzoeksresultaten bekend waren. Daardoor heerst er nog steeds twijfel, terwijl we inmiddels al lang weten dat een prik geen kwaad kan. Gelukkig zijn dit meestal korte gesprekken. Deze mensen zoeken vaak gewoon naar bevestiging. We hebben het idee dat de meeste van hen na het gesprek alsnog de prik halen.”

Hetzelfde geldt voor mensen met een bepaalde aandoening, ziekte of medicatie. In de meeste gevallen kan vaccinatie dan geen kwaad. Als de studenten het niet zeker weten, vragen ze het aan de aanwezige arts. Als die twijfelt, dan adviseren de studenten de beller om naar de huisarts of een medisch specialist te stappen. “Zo bouw je gaandeweg steeds meer kennis op”, zegt een van de studenten. “In sommige gevallen weet je het antwoord van de arts nog van een vorige keer. Al hoor je soms twijfel in de stem van de beller als je het direct zegt. Dan vraag je het voor de vorm nog even na bij de arts.”

“Je werkt mee aan een genocide”

Al is niet iedere beller uit op een medisch advies. De studenten krijgen ook te maken met mensen die willen provoceren, of een agressieve toon aanslaan, zegt Harmsen van der Vliet. “Zo zijn er bellers die de studenten ervan beschuldigen dat ze meewerken aan een genocide, en zeggen dat ze het telefoongesprek opnemen. Daarnaast zijn er mensen die de discussie willen aangaan. Of die zeggen: ‘Ik voel mij door de overheid verplicht om me te laten vaccineren. Nou, overtuig mij maar.’ Vaak heb je het idee dat ze hiermee alleen de boel willen frustreren.”

“Die telefoontjes zijn vervelend, ook omdat het niet altijd direct duidelijk is wat iemands intentie is”, zegt een van de studenten. “Je stopt er veel tijd en energie in, terwijl je onderbuikgevoel zegt dat diegene zich toch niet wil laten vaccineren.” Daarom krijgen de studenten binnenkort een cursus hoe ze hiermee moeten omgaan, vertelt Harmsen van der Vliet. “We zijn er om te informeren, niet om mensen te overtuigen om zich te laten vaccineren. Toch hang je bij dit soort gesprekken liever niet meteen op. Je wilt uitleggen waarom je hen niet verder kunt helpen, zodat ze niet blijven terugbellen.”

Desondanks zijn de studenten na afloop van de middag in een vrolijke stemming. “Er zijn al een stuk minder vervelende gesprekken dan vorige week”, merkt een van hen op. “Ongeveer 80 procent van de mensen belt met een serieuze, medische vraag. Het geeft veel energie wanneer je iemand van goed advies hebt kunnen voorzien.” Bovendien is het interessant om de uiteenlopende redenen te horen waarom mensen twijfelen over vaccinatie, vult een ander aan. “Daarmee doe je ook meteen nuttige ervaring op in het gesprek aangaan met patiënten.”

 

De studenten van de Twijfellijn die Observant sprak, willen niet met naam en toenaam in het artikel. Dit vanwege de intimiderende toon en uitspraken van sommige bellers.

Foto: Joey Roberts

Tags: corona,vaccinatie,mumc+,geneeskunde,studenten,twijfeltelefoon

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.