Maastrichtse data en systemen gaan naar de cloud

Maastrichtse data en systemen gaan naar de cloud

"Data zijn het nieuwe goud"

18-01-2022

MAASTRICHT. In de komende twee jaar zal de Universiteit Maastricht steeds meer data verhuizen naar de cloud van Microsoft en SAP. Daarmee maken universiteiten zich afhankelijk van Big Tech, waarschuwen de medezeggenschapsorganen.

De lancering op 10 januari is uitgesteld, maar onder de vlag van ‘integrale bedrijfsvoering’ bevinden de systemen van Inkoop, HR en Finance zich uiteindelijk niet meer in het datacenter van de UM, maar in de cloud. 

Dat is de eerste etappe in een parcours waarin steeds meer data en systemen van de UM naar de cloud verhuizen, zegt ICTS-directeur Jacques Beursgens. Het e-mailverkeer verloopt straks via de Exchangeservers van Microsoft, documenten belanden op OneDrive en (beeld)bellen gebeurt dan louter via Teams.

Beursgens: “Dit zijn allemaal services, waarin we ons niet onderscheiden van andere universiteiten en waarbij het draait om efficiency. Werken via de cloud betekent dat je bestanden vanaf elk apparaat kunt openen, en dat je makkelijker informatie deelt met ‘peers’. In een wereld waarin we steeds meer vanuit huis werken biedt dat toegevoegde waarde.”

Waterdicht

Steeds meer hoger onderwijsinstellingen gaan overstag en nemen diensten af uit de cloud of stallen er hun data, terwijl daar al jarenlang voor wordt gewaarschuwd. De meest recente waarschuwing komt van het Landelijk Overleg Universitaire Medezeggenschap (LOVUM), dat vindt dat instellingen hun gegevens weer zelf moeten beheren.

Data zijn het nieuwe goud, zegt voorzitter Rien Wijnhoven, tevens voorzitter van de Tilburgse universiteitsraad. “We werken thuis, we streamen, we bieden blended learning aan, we hebben allerlei studenten- en gebruikersdata. Wat gebeurt er met al die gegevens?” Je weet niet precies wat de grote bedrijven ermee doen, is zijn punt, en al helemaal niet wat ze er in de toekomst mee gaan doen. 

Daarover heeft Surf, de ict-organisatie van het hoger onderwijs, goede afspraken gemaakt met Microsoft, zegt Beursgens. “Die afspraken zijn juridisch waterdicht, maar in theorie zouden tech-bedrijven misbruik kunnen maken van je data. Ze lopen dan wel tegen de lamp, en ze liggen al onder een vergrootglas van diverse toezichthouders. Bovendien is Microsoft een ander type bedrijf dan Google, dat verdient aan de verkoop van data aan commerciële partijen.”

Weerstand

Andere waarschuwingen kwamen vorig jaar van cyberprofessoren en twee jaar geleden van de rectoren van de universiteiten die er een opiniestuk over schreven in de Volkskrant. Behalve misbruik, aldus de rectoren, kan de Amerikaanse overheid toegang eisen tot het e-mailverkeer en de data van studenten en medewerkers, zeggen de cyberhoogleraren. “We verheffen de Facebooks, Googles, Amazons en Microsofts van deze wereld niet alleen tot beheerder van onze data, maar ook tot grenspolitie van die data.”

Beursgens: “Je ziet dat tech-bedrijven zich aan het opsplitsen zijn. Microsoft heeft een Amerikaanse, Europese en Aziatische tak op poten gezet om zich te wapenen tegen eventuele geopolitieke invloeden, waaronder wetgeving.”

Verwacht de ICTS-directeur weerstand vanuit de eigen gelederen? “We zijn een universiteit met kritische mensen, dus we verwachten zeker kritiek van medewerkers en studenten. En dat is goed, want dan kunnen we onze besluiten en argumenten uitleggen.”

München

Waarom houdt de UM de data niet gewoon in eigen hand? “Als je als instelling kernwaarden als toegankelijkheid en uitwisseling belangrijk vindt, word je min of meer gedwongen om in zee te gaan met de grotere tech-bedrijven. Ook trouwens omdat sommige licenties niet worden verlengd als je geen gebruik maakt van cloudvoorzieningen.”

Beursgens verwijst tot slot naar de gemeente München, die in 2006 besloot om Big Tech links te laten liggen en daarna jarenlang alleen software gebruikte die vrij beschikbaar was (open source). “Maar wat bleek? De onafhankelijkheid had een prijs: de software was niet altijd compatibel met die van de buitenwereld, waardoor er een hoop problemen ontstonden en het stadsbestuur zich soms had geïsoleerd. Inmiddels is de gemeente weer terug bij Microsoft.”

Ja, tot 2020. In mei van dat jaar besliste de stad om het toch weer te proberen met onafhankelijke software. Net als Hamburg, Bremen, Dortmund en Thüringen.“Het valt te bezien of het nu, veertien jaar later, wel lukt.”

Maurice Timmermans/HOP