“Confrontatie met de NAVO is Ruslands grootste angst”

“Confrontatie met de NAVO is Ruslands grootste angst”

FASoS-bijeenkomst over de oorlog in Oekraïne

09-03-2022

MAASTRICHT. “Mijn grootste angst is dat over een paar weken de oorlog in Oekraïne normaal wordt voor de rest van de wereld. De lucht boven hèn blijft veilig, ze kunnen familie en vrienden opzoeken en naar hun werk gaan. En af en toe zullen ze vragen: hoe is het daar nog mee?” Aan het woord is Ganna Bazilo, een Oekraïense alumna van de Universiteit Maastricht, bij een bijeenkomst over de Russische invasie. Dinsdagavond sprak ze via een videoverbinding de volle Turnzaal bij de Faculty of Arts and Social Sciences toe.

Bazilo was in Ierland toen Rusland op 24 februari Oekraïne binnenviel, op bezoek bij familie. Haar ouders zijn nog in haar woonplaats Kiev. “De afgelopen tien dagen heb ik nauwelijks gegeten of geslapen, altijd wachtend op een berichtje van hen. De mensen daar blijven kalm, omdat ze niet weten wat ze anders zouden moeten doen. Ik weet dat jullie allemaal hebben gezien hoe mensen die probeerden weg te komen werden gedood door de Russen. Mensen zijn bang om te blijven en bang om weg te gaan.”

Met bittere ironie denkt ze terug aan de motivatiebrief die ze schreef om toegelaten te worden tot de master European Studies. “Ik zei dat het mijn grootste droom was dat Oekraïne ooit toegelaten zou worden tot de Europese Unie. Nu lijkt mijn droom dichterbij dan ooit, maar tegen welke prijs?” Net als de andere Oekraïense spreker van deze avond, hoopt Bazilo dat de NAVO van gedachten veranderd over een no-fly zone boven Oekraïne. “De mensen in de schuilkelders volgen de internationale politiek nauwelijks, ze willen gewoon een kans om niet dood te gaan.”

Besluiteloze NAVO

“Ons beeld van de NAVO is dat van een sterke vastbesloten organisatie, terwijl de EU vaak wordt omschreven als zwak en besluiteloos. De afgelopen weken hebben we gezien dat het precies andersom is”, zegt land- en voormalig studiegenoot Iulian Romanyshyn. De afgelopen maanden gaf hij les op het NATO Defense College in Rome, een internationale militaire academie. “De EU heeft ongekende stappen gezet en nog niet eerder geziene maatregelen genomen, terwijl de NAVO het over geen enkele actie eens kon worden.”

Dat de Verenigde Staten begin februari besloten om hun soldaten, die daar waren om in NAVO-verband het Oekraïense leger te trainen, terug te roepen, was volgens Romanyshyn een fundamentele fout. “Confrontatie met de NAVO is Ruslands grootste angst. Dat men meteen directe militaire steun aan Oekraïne van tafel heeft geveegd, klonk het Kremlin als muziek in de oren. Want ja, misschien kan Poetin, opgesloten in zijn bunker, niet meer rationeel denken. Maar zijn generaals kunnen dat wel, zij beseffen heel goed wat de gevolgen voor Rusland zouden zijn. Als het almachtige Russische leger al zoveel moeite heeft met de Oekraïense strijdkrachten, wat zouden de verzamelde NAVO-troepen dan wel niet kunnen doen.”

De NAVO moet zich volgens Romanyshyn stevig opstellen tegenover Poetin. “Schrik hem af, laat zien dat je bereid bent om te vechten. Overtroef zijn nucleaire bluf.” Hij zou graag een no fly zone zien. “Niet boven heel Oekraïne, dat is niet meer haalbaar, maar bijvoorbeeld boven nucleaire energiecentrales en het westen van Oekraïne, waar veel mensen naartoe zijn gevlucht. Het is ook jammer dat er tot nu toe niets is gekomen van het plan van buurlanden om straaljagers te leveren.” Ook minder directe confrontaties zouden helpen, aldus Romanyshyn. “Niets doen is geen optie. Dit is een hybride oorlog, neem een voorbeeld aan Rusland. Denk aan cyberaanvallen op strategische doelen zoals hun elektriciteitsnetwerk.”

Twee blokken

Andere sprekers belichten de situatie vanuit verschillende academische perspectieven. Thomas Conzelmann, hoogleraar politieke wetenschappen, wijst op de geopolitieke veranderingen die in gang zijn gezet. “We zien een terugkeer van het denken in invloedssferen. Rusland werpt zijn blik op de andere buurlanden – die, omdat ze kleiner en minder machtig zijn, aan onafhankelijkheid en soevereiniteit zullen inboeten. Ook haalt Rusland de banden met Centraal-Aziatische landen aan. Aan de andere kant zie je dat landen als Zweden, Finland en Oostenrijk lidmaatschap van de NAVO overwegen. Mijn verwachting en angst is dat het steeds verder gaat polariseren, twee blokken tegenover elkaar.”

Propaganda

Mariëlle Wijermars, docent cybersecurity en politiek, laat zien hoe Rusland de eigen bevolking beïnvloedt. “Ze worden niet alleen gebombardeerd met propaganda, ze krijgen ook al jaren te horen dat het Westen een informatieoorlog voert tegen de Russische staat. Daardoor staan ze wantrouwig tegenover alle buitenlandse bronnen.”

Daar komt bij dat Rusland hindernissen opwerpt voor onafhankelijke journalisten. Vorige week werd er een wet aangenomen die het illegaal maakt om niet door de overheid goedgekeurde informatie over Oekraïne te verspreiden. Wie het toch doet kan een gevangenisstraf van 15 jaar krijgen. “Dat heeft een massale uittocht van zowel buitenlandse als Russische journalisten op gang gebracht. Voor de Russische bevolking is het nu nog lastiger om toegang te krijgen tot onafhankelijke bronnen. Voor ons is het moeilijker om te weten wat er speelt in Rusland.”

Ondanks alles zijn er Russen die openlijk protesteren tegen de oorlog. “De teller staat nu op 13.750 arrestanten. Dat gaat vaak gepaard met veel geweld. Daarnaast lijdt de bevolking onder de sancties. Verschillende producten zoals suiker en graan worden al gerantsoeneerd. Ik weet dat het moeilijk is, maar ik wil iedereen vragen om ook naar deze kant te kijken, om solidair te zijn met de Russische bevolking.” 

Auteur: Cleo Freriks

Foto: Joey Roberts

Tags: oekraine,rusland,oorlog,invasie,fasos,navo,eu,europese unie,europa,politiek

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.