Weg met de Europese lidstaten

Weg met de Europese lidstaten

Duitse hoogleraar houdt Schumanlezing

02-05-2022 · Achtergrond

Europa is failliet. De lidstaten zullen een stap terug moeten doen en zo de weg vrijmaken voor de ‘Republiek Europa’. Dat vindt de Duitse historica en filosofe Ulrike Guérot (1964), die in mei de Schumanlezing houdt, georganiseerd door Studium Generale.

Ze loopt al tientallen jaren mee aan de zijlijn van de EU, heeft in vele denktanks gezeten en is als hoogleraar Europees beleid verbonden aan de Universiteit van Bonn. Ze is niet alleen een Europe watcher maar ook een insider, die in de jaren negentig bijvoorbeeld meeschreef aan het zogeheten Schäuble-Lamers-plan. Dat was een van de blauwdrukken voor de Eurozone, de groep EU-landen die de nieuwe munt hebben ingevoerd.

In 2014 richtte ze het Democracy Lab op in Berlijn, een broedplaats voor nieuwe ideeën over Europa. Prominent is het idee van Europa als republiek, met een president, senaat en een huis van afgevaardigden. Naast de economische integratie dient de EU nu op politiek vlak de handen ineen te slaan.

Net als de Franse econoom Piketty vindt Guérot (zie de lezing op europeandemocracylab.org) dat er “een monster is gecreëerd.” Ze doelt op het politieke stelsel waarin - sinds het verdrag van Maastricht – de koppeling tussen markt en staat is opgeheven. Een stelsel waarin de valuta en de economie aangestuurd worden vanuit Brussel, terwijl het fiscale en het sociale beleid in handen blijven van de lidstaten. 

Dat schept ongelijkheid. Daarom wordt het volgens Guérot de hoogste tijd voor een republiek met gelijke rechten voor alle Europeanen. Een republiek waarin de grenzen tussen de lidstaten wegvallen en waarin alles draait om regio’s of provincies, min of meer vergelijkbaar met de Bundesländer in Duitsland. Dan pas kunnen ook internationale problemen zoals de vluchtelingencrisis adequaat worden aangepakt.

Ze noemt geen namen maar het is toch pervers, meent ze in de eerder genoemde lezing, dat een regeringsleider vanuit Brussel terugkeert naar zijn land en verklaart: “Ik heb er in Brussel voor gezorgd dat ons land geen vluchtelingen hoeft op te nemen.” 

De Schumanlezing is op maandag 9 mei, om 20.00 uur; registeren kan hier