Iedere woensdag moet Observant om 17.00 uur bij de drukker liggen. Die deadline is hard. Om 12.00 uur die dag moeten de laatste artikelen af zijn én vertaald. Ook die deadline is hard, onze opmaker moet immers de tijd krijgen om de krant goed in elkaar te zetten.
De deadline. Journalisten weten niet beter. We leven er (dagelijks of wekelijks) naartoe en hebben er vaak een haat-liefdeverhouding mee. De eeuwige druk van dat stuk dat per se af moet, maar ook het aangename gevoel als het artikel klaar is en je even achterover kunt leunen.
Grofweg bestaan er twee manieren om met die druk om te gaan. Ikzelf zorg dat ik ruimschoots op tijd met mijn artikelen begin zodat ik (bijna) nooit in de problemen kom. En met mij doet een groot deel van de redactie het net zo. Maar een kleine groep (meestal zijn het mannen, een verklaring heb ik daar niet voor) werkt graag op de deadline. Het lijkt wel of ze pas de urgentie voelen om te gaan tikken als het vuur ze na aan de schenen ligt. Dan wordt er full speed op het toetsenbord gerammeld en ligt er net voor of net na de afgesproken tijd een stuk. Eerder beginnen met schrijven, zoals ik soms opper in het kader van stressreductie, heeft bij deze categorie geen zin. Ze blijven inlezen, nog wat bellen, opzoeken, want ze zijn nooit tevreden, je kunt immers altijd proberen nog meer feiten of inzichten boven tafel te krijgen. Dat maakt je artikel immers beter.
Met inspiratie heeft dit alles weinig te maken. Eerder met perfectionisme. Over inspiratie gesproken: onze cursisten van de summerschool (ook deze augustus wordt die weer gegeven) vragen ieder jaar wel een keer wat je moet doen als je weinig inspiratie hebt. Ons antwoord: gewoon achter je toetsenbord gaan zitten en beginnen. Komt er niets uit, schrijf dan over je onderwerp een brief aan een goede vriend of vriendin, dat verlaagt de drempel om iets op papier te zetten.
Ooit was er een columnist die één keer in de tien weken een column voor ons schreef. Op de dag van de deadline stuurde hij een mailtje: ik heb geen inspiratie, deze keer geen column. Dat de redactie daardoor met een wit vlak in de papieren Observant zat, had hij zich niet gerealiseerd. Geen inspiratie is bij Observant het sein om even te sparren met de collega’s, even een rondje te wandelen en het onderwerp te laten sudderen. En daarna ‘gewoon’ achter het bureau gaan zitten en schrijven. Zodat de deadline wordt gehaald.