Toto, of: het belang van jeugdige recalcitrantie

Toto, of: het belang van jeugdige recalcitrantie

Te veel brave hendrikken in de collegezaal? Lok ze uit de tent

31-05-2022 · Medewerkerscolumn

Het moet ergens juni begin jaren tachtig vorige eeuw zijn geweest. De laatste toetsen van het schooljaar. Het spande erom, net overgaan of blijven zitten. Allesbeslissende proefwerkweek of niet, mijn broer en ik wisten zeker, dit was een ideale dag om ontspannen een hengeltje uit te werpen. De vergeefse aansporingen van mijn ouders (‘zouden jullie niet eens aan de slag gaan!’) counterden wij Cruijffiaans: ‘Die proefwerkweek, die is er volgend jaar ook, dit mooie visweer waarschijnlijk niet.’ We visten doodleuk door. En gingen over.

We droegen ‘toto’ – van de voetbaltoto, met cijfers niet hoger dan 1, 2 en 3 - nog net niet als geuzennaam, maar dat we met onze fasen van diepe onvoldoendes menig leerkracht tot wanhoop dreven staat wel vast. Dat we relaxed door de middelbare school slalomden en piekten op juiste momenten gelukkig ook. Ik herinner me ook de aanschaf van een elektrische gitaar, het advies om eerst noten te leren lezen in de wind slaand. Ik erken, veel verder dan halfslachtige pogingen de begintonen van Smoke on the Water (Deep Purple) te tokkelen, ben ik niet gekomen. Leuk was het wel, leerzaam vaak ook. Onbezonnen acties misschien, maar ze hebben me wel gevormd. En geholpen om zaken beter in perspectief te zien.

Tegen de stroom in gaan. Grenzen opzoeken. Overschrijden ook. Even niet doen wat er van je wordt verwacht. Gaat soms goed, soms niet. Dat deert niet. Een beetje wetenschapper zal instemmend knikken. Probeer iets anders, wijk af van een gebaand pad. Ben gerust eens een beetje recalcitrant. Dat levert geregeld nieuwe inzichten op. En het geldt zeker niet louter voor de wetenschap. Ellende zoals de toeslagenaffaire had met een snufje van dat soort gezonde recalcitrantie kunnen worden voorkomen.
De kiem voor recalcitrantie wordt liefst al in de jeugdjaren gelegd. Hier hebben wij, docenten aan de universiteit, ook een taak. Te veel brave hendrikken in de collegezaal? Lok ze uit de tent, zet ze aan tot kritiek, tot een verkwikkende dosis weerspannigheid. Beter laat dan nooit.     

Sander Jansen, universitair hoofddocent aan de rechtenfaculteit

 

Auteur: Redactie

Foto: archief Sander Jansen

Categoriëen: Columns en opinie
Tags: sanderjansen,recalcitrantie

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.