Niet vergeten

Niet vergeten

Het wegdrijvende kistje waar ik vier jaar geleden nog hartelijk om moest lachen, was een macabere voorspelling geworden

02-06-2022 · Redactioneel

Vier jaar geleden, de ‘Avond van het Laatste Woord’. Het was het afscheid - hij ging zeer tegen zijn zin met pensioen - van het hoofd van Studium Generale, Jacques Reiners, in het Vrijthoftheater. Op het scherm een kort en geestig filmpje van Denise Castermans. De hoofdrol is voor een Spitting Image-achtige pop, sprekend Jacques. Het laatste shot: een bontgekleurd doodskistje met daarin de pop die wegdrijft over de Maas.

Afgelopen maandagavond werd het filmpje in een tot de nok toe gevulde aula aan de Minderbroedersberg opnieuw vertoond. Maar nu was het een ander afscheid, veel definitiever: Jacques Reiners belandde dit voorjaar in een depressie en maakte half april een einde aan zijn leven, niet ver van zijn huis, in het Julianakanaal. Opeens waren de beelden de beelden niet meer. Het wegdrijvende kistje waar ik vier jaar geleden nog hartelijk om moest lachen, was een macabere voorspelling geworden.

Altaar

Anderhalf uur lang belichtten maandag tal van sprekers met hun verhalen, gedichten en filosofische overdenkingen een of meer puzzelstukjes van Jacques. Sommigen spraken hun vertwijfeling uit: hadden ze meer kunnen doen? Moeten doen, toen ze wisten dat het niet goed met hem ging? En dat alles voor een soort altaar waarin niet alleen een foto van hem stond, maar ook tal van attributen, door hem vervaardigd. Met centraal het kleine doodskistje.

Paradijsvogel

Een “paradijsvogel”, noemde zijn beste maatje Marieke Beker hem. Lief, zorgzaam, kleurrijk, levenslustig, gevoelig, kwetsbaar. Rob van Duijn, het huidige hoofd van Studium Generale, die de avond aan elkaar praatte, roemde in een prachtig verhaal zijn creativiteit, zijn niet aflatende energie, zijn gedrevenheid, zijn humor, zijn grote betekenis voor Studium Generale, zijn vriendschap en zijn betrokkenheid bij de wereld en de mensen die het zwaar hebben. Zo zette hij zich in voor de slachtoffers van de overstromingen in Wallonië. De oorlog in Oekraïne raakte hem diep, vertelde onder anderen Van Duijn. Het was dan ook geen toeval dat de Oekraïense bayan-, bandoneon- en accordeonspeler Oleg Lysenko, een oude bekende van SG, zijn opwachting maakte. In een taal die ik niet verstond, maar dat was ook niet nodig, zong hij zacht een ontroerend lied, een ode aan de man die er niet meer is.

'T is gedaon

Met het Limburgse ‘T is gedaon, ’t is gedaon, we motte nou nao hoos toe gaon, een lied dat aan het einde van een SG-festivalavond vaak door Jacques gedraaid werd, liepen we langs het ‘altaar’ en het kistje naar buiten. Dag Jacques.

 

De livestream van de herdenking is te zien op: www.maastrichtuniversity.nl/sg