"Maastrichtse psychiatriehoogleraar bewust zwart gemaakt"

"Maastrichtse psychiatriehoogleraar bewust zwart gemaakt"

Aanval op opleider zou wraakactie zijn

14-09-2022

De Maastrichtse hoogleraar psychiatrie en opleider Machteld Marcelis, die onlangs in opspraak raakte vanwege een 'onveilig leerklimaat', is het slachtoffer geworden van “een goed georkestreerde afrekening”. Dat zegt voormalig UM-hoogleraar Jim van Os.

In kranten is ze afgeschilderd als een opleider die vele artsen in opleiding tot psychiater (aios) het leven zuur heeft gemaakt. In een enkel blad werd ze zelfs expliciet aan de schandpaal genageld. Artsenblad Medisch Contact schreef: “Niet alleen aiossen, maar bijvoorbeeld ook arts-onderzoekers en ondersteunend personeel hebben te maken gehad met intimidatie door deze persoon.” 

Mikpunt is Machteld Marcelis, de Maastrichtse hoogleraar psychiatrie en hoofdopleider bij GGzE, de instelling voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in Eindhoven. Ze ligt onder vuur omdat (voormalig) artsen in opleiding een klacht hebben ingediend over een 'onveilig leerklimaat'. De Registratie Commissie Geneeskundig specialisten (RGS) doet onderzoek en hoort alle betrokkenen. Ook de ombudsman van de UM onderzoekt de zaak, want ook hier zijn klachten binnengekomen over Marcelis.

Majeure dwaling

Wat is er precies aan de hand? Iets heel anders dan tot nu toe naar buiten is gekomen, zegt Jim van Os. Van Os is hoogleraar psychiatrie en voorzitter van de divisie hersenen aan het UMC Utrecht. Hij werkte twintig jaar als hoogleraar, opleider en vakgroepvoorzitter aan de UM, en heeft zijn licht opgestoken bij aios, opleiders, psychiaters en samenwerkende opleidingen. Maar ook bij de RGS en bij Marcelis, die hij als promovenda ooit heeft binnengehaald bij het MUMC.

Van Os is dus niet neutraal in deze zaak, maar iedereen die hij aan de lijn heeft gehad, bevestigt volgens hem dat Marcelis “al tien jaar lang een prima opleider is” en dat ze het slachtoffer is geworden van een “majeure dwaling”. 

Of beter, van een afrekening, zegt Van Os.

Handtekening

Het begint met een conflict tussen opleider Marcelis en een arts in opleiding. Van Os: “Er is onenigheid over de inrichting van het Maastrichts-Eindhovense promotieonderzoek van de man. Vervolgens komt dat op losse schroeven te staan als de beide promotoren, onder wie Marcelis, zich terugtrekken.” Bovendien vragen vier opleiders zich af, na consultatie van meerdere psychiaters, of de arts wel geschikt is voor het vak. Van Os: “Dit spitst zich toe op de manipulatieve manier waarop hij met mensen omgaat.”

Dat laatste blijkt volgens de Utrechtse hoogleraar in het bijzonder uit de “goed georkestreerde” aanval die de man inzet vlak na zijn vertrek uit de opleiding, eerder dit jaar. “Hij rekruteert veertien (oud)werknemers van GGzE  om hun handtekening te zetten onder een klachtenbrief tegen Marcelis. Vier van hen, aiossen, waren ongeschikt bevonden door de voorganger van Marcelis, maar die liet het vuile werk over aan zijn opvolger. Anderen moesten het werk neerleggen omdat ze het Nederlands onvoldoende machtig waren of omdat ze samenzweringstheorieën predikten.”

Bevooroordeeld

Het kwalijke gedrag van de arts is een vorm van stalking, zegt Van Os, “bedoeld om een ander te vernietigen na een persoonlijke krenking. Dit alleen al bewijst dat er meer aan de hand is in deze zaak. Maar hier heeft niemand het over, ook de RGS niet. We ontkennen het liever, het geeft een ongemakkelijk gevoel.”

Terwijl dit nu juist vraagt om een diepgaand onderzoek, zegt Van Os. “De RGS heeft onlangs een spoedvisitatie belegd in de Eindhovense GGZ-instelling, wat op zich goed is. Maar iedereen die daarbij was, zag een bestuur dat volledig bevooroordeeld optrad en nauwelijks pogingen deed om erachter te komen wat er precies speelt. De gesprekken gingen niet zozeer over het opleidingsklimaat, maar vooral over Marcelis. Ook verwees een bestuurslid naar een hoogleraar die geklaagd zou hebben over haar. Het blijkt een vriend van de familie van de arts in opleiding.”

De RGS laat in een reactie aan Observant weten dat men zich niet in het geschetste beeld herkent. "De RGS hanteert vaste procedures om te toetsen of artsen of opleidingen voldoen aan de regels van het College Geneeskundige Specialismen. Deze zijn ook in dit geval toegepast", meldt een communicatieadviseur. 

Schuld bekennen

De arts in opleiding heeft volgens Van Os ook de pers ingeschakeld. Omroep Brabant publiceerde een bericht over klachten die binnen zijn gekomen bij de UM. Dat kon niemand weten behalve de arts zelf, zegt Van Os. “Hij heeft eerst de klacht gemeld en daarna de pers gezocht."

Omroep Brabant spreekt dat tegen. “Wij hebben geen contact gehad met de arts”, zegt journalist Sanne Hoeks. “We hebben wel geprobeerd om hem te bereiken, maar dat is niet gelukt.” 

Het is moeilijk, zegt Van Os, om zo’n berekenende aanval te bewijzen. “Daar komt bij dat er een bestuurscrisis is geweest bij de GGzE en dat het waarnemend bestuur koste wat het kost wil voorkomen dat de opleiding wordt geschrapt en zijn oren laat hangen naar de RGS."

De RGS komt vrijdag 16 september tot een oordeel, maar Van Os vermoedt dat het zal aflopen zoals deze zaken volgens hem maar al te vaak eindigen. "De GGzE en de RGS komen met een mooi verhaal over hoe ze een en ander hebben opgelost, en Marcelis mag op haar eigen zwaard neerstorten."

Janneke Swinkels

Tags: marcelis, ggze

Reacties

Eveline

Veel kan ik niet zeggen . Maar als een psychiater in opleiding zijn manipulerende gedrag toont naar collega's en hulpverleners, en monkey flyers , "personen recruteerd om zijn gelijk" te organiseren, dan is er spraken van ten minste narcistische gedrag! Een sociale aanpassingsstoornis! Zijn stalken past ook in dit profiel. En geen enkele hulpvrager zal daar maar enigszins wijzer van kunnen of door worden door met zo'n persoon, en persoonlijke problemen op te lossen! Dat is onmogelijk door gebrek aan empathie en zijn ernstige erkenningsbehoefte. Ook wel machts belangen over zijn omgeving en hulpvragers. Zulk gedrag zal in tegendeel van de bedoelde hulpverlening en samenwerking, nog meer slachtoffers creëren!! Ook in een behandelteam ! En de wachtlijsten zijn al overvol! Zulke hulpverleners maken deze lijsten alleen maar groter! Dat mag absoluut niet de bedoeling zijn van zo'n nieuwbakken psychiater! Dus een gedegen persoonlijkheids onderzoek lijkt mij zeer gewenst bij deze afgewezen en gefrustreerde psychiater, die beter in de dop kan blijven.
Mét een vriendelijke groet, Eveline.

An V

Dag Jim,
Uiteraard is uit elkaar gaan vervelend en levert het vaak een conflict op, zowel op de werkvloer als een breuk in privesfeer. Het is ook voor niemand leuk. Maar een vervelende scheiding waar mensen verdrietig van worden is iets anders dan een onvermijdelijk scheiding aanvragen omdat de relatie ongezond is en je mishandeld wordt. En als er meer mensen zijn met die laatste ervaring met dezelfde persoon is het goed om een onafhankelijke entiteit met verstand van zaken een oordeel te laten vellen. Er is namelijk ergens een grens tussen vervelend gedrag dat moreel gezien door de beugel kan en schadelijk gedrag dat we niet moeten willen op de werkvloer of elders. Waar die grens ligt zal voor eenieder anders zijn, maar daar moeten we met zn allen wel iets van vinden om onze maatschappij draaiend te houden. Daarom is het inderdaad schadelijk om dingen de media in te slingeren, maar helaas is dat wel gebeurd, ook met het huidige stuk. Toch hoop ik zelf dat geen van mijn collega's of ondergeschikten zich ooit onheus bejegend voelt door mij, en ik snap niet hoe iemand ervanuit kan gaan dat dit juist onvermijdelijk is als je tegelijk spreekt over moraliteit. Laten we de onderzoeken afwachten, ik ben benieuwd naar een onafhankelijke instantie die beoordeeld wat voor type relatie we het hierover hebben en of dit als moreel door de beugel kunnend beoordeeld wordt. Dat gun ik alle betrokkenen.

Jim van Os

Beste An V. Ja, op de werkvloer gebeurt van alles en ook bij bijvoorbeeld een opleidingssecretariaat kunnen er gesprekken ontstaan over het functioneren van mensen waarbij soms moeilijke besluiten vallen in de organisatie. Ik heb ook dergelijke situaties meegemaakt en ondervonden hoe moeilijk het is om dingen zonder conflicten op te lossen, mede omdat de percepties over en weer dramatisch kunnen verschillen. Als ik mijn 35 werkzame jaren terug kijk (waarvan 20 als opleider) weet ik zeker dat - als iemand de moeite zou doen - er makkelijk 20 mensen geronseld zouden kunnen worden die willen vertellen dat ik hun onheus heb behandeld - of zelfs heb beschadigd. Ik heb genoeg moeilijke gesprekken moeten voeren en je gaat niet altijd prettig uit elkaar. De vraag is dan wat de morele waarde zou zijn van een brief van deze twintig mensen dat ik me al 35 jaar heb gedragen als een antisociaal karakter dat over lijken gaat, vooral als het initiatief voor zo'n brief geboren is uit een persoonlijke krenking van iemand die net een botsing heeft gehad met mij op basis van een negatieve beoordeling. En niet alleen dat: wat is de morele waarde van de maximale beschadiging opzoeken door breed in het netwerk actief op zoek te gaan naar mensen met een 'grudge', de brief actief bij de pers aan te bieden met een sensationeel verhaal en klachten neer te leggen bij alle instellingen waar de persoon aan verbonden is. Is dat niet ironisch genoeg precies het gedrag dat Machteld Marcelis wordt verweten?

An V

Toevallig ken ik een aantal mensen die voor Marcelis gewerkt hebben en ik heb eersthand gezien hoeveel schade ze bij hen heeft toegebracht. Het is leuk dat een gelijke/leidinggevende en vriend het voor haar opneemt en tegen hem en collega's zal ze heel aardig zijn,maar hoe deze dame met haar ondergeschikten omgaat kan echt niet. Ik ben dan ook heel benieuwd naar de uitkomsten van de onderzoeken die lopen.

Stefan Vlaminckx

Een typisch geval van het principe van "onschuldig tot het tegendeel bewezen is" negeren, zoals het al jarenlang gaat. Sinds het OM dit principe heeft laten varen en groots in de media uitpakt wanneer er aanhoudingen worden verricht, denk iedereen dat je zomaar beschuldigingen kunt publiceren, zonder af te wachten wat gedegen onderzoek oplevert.

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.