Echter alsnog letterlijk dubbel!

Echter alsnog letterlijk dubbel!

"Ik laat het kennelijk onuitroeibare ‘hun’-virus (hun doen, hun zeggen) nog onbesproken"

08-11-2022 · Column

Kleine taalergernissen, wie kent ze niet?

Waar komt bijvoorbeeld in hemelsnaam vandaan dat bijna geen student meer weet waar ‘echter’ in een zin thuishoort. Inmiddels raken ook sommige collega’s geïnfecteerd. Wat al een tijdje langer figureert in morsig taalgebruik: ‘Ik heb er een dubbel gevoel bij’. Neen, juist niet dubbel (= x 2) bedoelen ze dan meestal, maar: ambivalent. Maar liefst vier lettergrepen, is ook lastig hoor. ‘Alsnog’, is er ook zo eentje. ‘Ik kende de stof niet maar haalde alsnog een 10’. Fout. Probeer toch of niettemin. Hoog in de top van het taalfoutenfestival treffen we ‘letterlijk’ aan. In mijn voetbaljaren speelde ik eens tegen een club uit een achterbuurt (da’s de foute term voor krachtwijk) en sprak mijn trainer in de rust de onsterfelijke woorden: ‘jullie hebben de broek vol stront. Nou’, voegde hij ter geruststelling toe, ‘letterlijk dan he’. Ja, dat hielp echt. Tegenwoordig wordt letterlijk nogal eens ingezet om iets te beklemtonen. Klopt evenmin. Ik laat het kennelijk onuitroeibare ‘hun’-virus (hun doen, hun zeggen) – besmettelijker nog dan corona, zo lijkt het - nog onbesproken. Over ergernissen gesproken.

Ik ben van de school (old skool?) die hecht aan correct Nederlands. Vreselijk ouderwets volgens mijn kinderen. Ik ben echter geen anachronisme. Geloof ik. Ik ga mee met mijn tijd en strooi geregeld met Engelse termen in mijn teksten. Chill toch? Of is het laf opportunisme om in het gevlei te komen bij studenten? Kan ook. Ik ben daar heel dubbel, herstel: ambivalent, in.   

Ik acht academische studenten hoog. Mijn collega’s staan eveneens hoog in mijn achting. Precies daarom stel ik hoge eisen aan hun beider taalvaardigheid. Niet trappen in die valkuilen van hierboven dus. Maak de schoolmeester in mij niet wakker! Ik ken geen genade. U bent niettemin gewaarschuwd. Letterlijk. Toch? En een gewaarschuwd mens telt voor twee. Dubbel dus.     

Sander Jansen, universitair hoofddocent aan de rechtenfaculteit