Is de toekomst aan ‘sterke

Is de toekomst aan ‘sterke' mannen als Poetin en Xi Jinping?

Bekende politicoloog uit Groot-Brittannië houdt Tanslezing

14-11-2022 · Nieuws

Hebben democratieën hun beste tijd gehad? Maken ‘sterke’ mannen als Poetin, Xi Jinping en Trump straks de dienst uit? Om deze vragen draait de Tanslezing door David Runciman, een van de bekendste politicologen in Engeland. De lezing wordt georganiseerd door Studium Generale.

“Politiek is nog nooit zo onvoorspelbaar, alarmerend en interessant geweest: Talking Politics is de podcast die het allemaal probeert te begrijpen.” Zie hier de ankeiler op de website van de populaire podcast, die in zes jaar (geëindigd afgelopen maart) 26 miljoen keer is gedownload. Het betekende voor politicoloog David Runciman, die samen met econoom Helen Thompson vele gasten ontving, de doorbraak tot het bredere publiek. De wekelijkse afleveringen – nog steeds te beluisteren - draaiden niet alleen om politiek, maar ook om geschiedenis, economie en filosofie. 

Fouten

Een van de vragen die meermaals op tafel lag: loopt de democratie op z’n end? Geen onzinnige vraag gelet op de bestorming van het Capitool in de Verenigde Staten, op de populariteit van een autoritaire leider als Trump (die openlijk flirtte met Poetin), op de opmars van het populisme en autoritaire regimes wereldwijd.

Democratie is verre van perfect, meende Runciman eerder in NRC. Democratie en onvrede horen wat hem betreft bij elkaar. Van fouten wordt vaak weinig geleerd en na een crisis rommelt iedereen gewoon weer verder zonder bevredigende conclusies of morele genoegdoening. Maar in dat geïmproviseer, in dat geëxperimenteer met oplossingen, schuilt wat hem betreft tegelijk de kracht van een democratie. Die is beter in staat om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden dan autocratische regimes.

Technologie

En trouwens, wat is het alternatief? De Chinese variant van autoritair kapitalisme? Dat lijkt misschien aantrekkelijk voor wie zich blind staart op economische groei, zegt Runciman, maar houdt het Chinese model ook stand als de groei afneemt?

Op het wereldtoneel signaleert de Brit een strijd tussen autocratie en democratie, met China en de VS als de hoofdrolspelers. Deze rivaliteit speelt zich volgens Runciman niet alleen in de politieke arena af, maar evengoed in de technologie, innovatie en cultuur.

Rest de vraag: wie komt als winnaar uit de bus?

Wie is Runciman?

David Runciman (1967) doceert politiek en geschiedenis aan de universiteit van Cambridge en schrijft vaak over de geschiedenis van de democratie. Dat doet hij in artikelen voor het tijdschrift London Review of Books, voor The Guardian, en in zijn (acht) boeken. In zijn laatste boek How Democracy Ends (2018) brengt hij de bedreigingen in kaart, waaronder staatsgrepen en rampen, als de klimaatcrisis of een nucleaire oorlog. Zijn volgende boek States, Corporations and Robots: A History of Humanity's Future verschijnt binnenkort.

De Tanslezing 'Is authoritarianism winning?' vindt plaats op donderdag 24 november in de aula Minderbroedersberg 4-6