De nu 63-jarige Filip D. vroeg in 2016 als hoogleraar aan de KU Leuven een studente mee naar een wetenschappelijk congres in Barcelona. In een appartement dat hij daar had gehuurd, verkrachtte hij haar. Afgelopen oktober werd hij tot 4,5 jaar celstraf veroordeeld door de rechtbank van Tongeren. Volgens de Vlaamse krant De Morgen werd hij door de rechters omschreven als een “seksueel roofdier”. Diezelfde krant meldt dat hij al “sinds de jaren negentig” een reputatie met zich meedroeg, doelend op “suggestieve opmerkingen aan het adres van studenten” en rondleidingen “met ongepaste aanrakingen”. Hij werkte eind jaren negentig in zowel Leuven als Maastricht.
Ambitieus
Hoe staat hij bekend bij oud-collega’s van de UM? Herkennen ze zich in het geschetste beeld van De Morgen? Aan de rechtenfaculteit werd de onderwijskundige in 1998 binnengehaald in de veronderstelling dat hij het juridisch onderwijs een nieuwe impuls kon geven. Filip D. kwam van de Open Universiteit en kon hier hoogleraar worden. “Hij was razend ambitieus”, vertelt een ingewijde die anoniem wil blijven. Maar de gewenste onderwijsvernieuwing kwam er niet waarna de faculteit in 2006 afscheid van hem nam. Wel bleef hij nog twee jaar ‘honorair hoogleraar’ (verbonden aan de UM, maar geen dienstverband).
Gerard Mols, tussen 1992 en 2003 decaan bij rechten, mailt dat bij hem “nimmer een klacht is binnengekomen, terwijl ik ook anderszins niet geïnformeerd ben over eventueel grensoverschrijdend gedrag”. En: “Wanneer iemand zich bij mij als decaan beklaagd zou hebben, dan zou ik hebben opgetreden.” Erik Driessen, hoogleraar medisch onderwijs aan de faculteit Health, Medicine and Life sciences, die rond de eeuwwisseling met Filip D. samenwerkte bij rechten, heeft nooit iets gemerkt van seksueel wangedrag of ongepaste opmerkingen. Wel viel hem zijn autoritaire leiderschap op. “Hij zorgde daardoor voor een onveilig werkklimaat.” Een oud-promovenda van D. (gepromoveerd in 2011) en nu nog steeds werkzaam bij rechten, wil niets over de samenwerking met haar promotor kwijt.
Bestuurlijk woordvoerder Koen Augustijn laat weten dat er “over de periode tot en met 2006 en ook in de periode daarna” geen meldingen bekend zijn.
Een schok
Hoewel Filip D. al bij de UM was vertrokken, werkte hij nog samen of publiceerde hij (ook na 2018 toen hij door de KU Leuven op non-actief was gesteld) met enkele medewerkers uit de vakgroep Educational Research and Development van de Maastrichtse School of Business and Economics, in het bijzonder met zijn echtgenote die er een aanstelling heeft als hoogleraar. Vakgroepsvoorzitter prof. Wim Gijselaers wil niet reageren op vragen van Observant; de impact op alle leden is groot, “een schok”, schrijft hij.
In die vakgroep worden volgens Augustijn gesprekken gevoerd “met collega’s om te zien of hij in de voorbije jaren ook in contact heeft gestaan met [andere] mensen uit de UM-gemeenschap en of dat aanleiding geeft tot verder onderzoek.”
Fontys Hogeschool, waar D. regelmatig zijn onderwijsmodel High Impact Learning that Lasts (HILL) onder de aandacht bracht, heeft een tijdelijk crisisteam opgericht. Dat komt er niet aan de UM, zegt Augustijn. Wel wordt medewerkers de mogelijkheid geboden om voor “begeleiding en advies” aan te kloppen bij het universitaire klachtenloket, het Concerns and Complaints Point.