Allereerst, Smeermaas? Had hij niet liever in Maastricht gewoond? Nee, zegt Jan Golan resoluut. “Voor ik naar Maastricht kwam heb ik tien jaar met mijn ouders, broers en zussen in Luxemburg gewoond. Daar vond ik het heerlijk om te fietsen. Door hier te gaan wonen ‘sport’ ik elke dag en dat scheelt in de kosten voor een abonnement of lidmaatschap.” Al zijn er ook nadelen. “Als ik me een keer verslaap is het bijna onmogelijk om tijd te komen”, lacht hij.
Urbexen
Zijn kamer ligt vol met opvallende voorwerpen: een plastic schedel, kogelhulzen, een ‘Bob de bouwer’-helm. “Allemaal gevonden tijdens het urbexen [urban exploring, red.]. Ik ga graag op verkenning in verlaten tunnels, bunkers, mijnen of gebouwen.” Hij wijst naar de rand van zijn bed. Daarover hangt een waadpak: een broek met laarzen eraan vast. Die gaat aan en ook de verschillende zaklampen en kabels op de kast naast zijn bed gaan mee. Er ligt ook een klein etuitje. “Dat is een set om sloten mee open te maken, maar die heb ik nog niet nodig gehad.”
Het gaafste dat Golan heeft gezien? “Ik ben ooit negen verdiepingen de grond in gegaan bij een bunker in de Maginotlinie in Frankrijk.” Op zijn telefoon laat hij trots een paar foto’s zien van onder andere onderwater gelopen trappenhuizen en grote gangenstelsels. Ongeveer een keer in de twee weken gaat hij op pad en meestal alleen. Is dat niet vreselijk eng? “Soms wel, maar dat geeft juist de kick. En in mijn eentje maak ik wel verstandige keuzes, ga ik niet te ver bijvoorbeeld.” Ook gaat hij nooit onvoorbereid op pad. “Mijn computer staat vol met kaarten.”
De oude mergelmijnen van Maastricht vindt hij heel mooi. Al kom je er aan de Nederlandse kant moeilijk in, zegt Golan. “In België is veel minder controle.” In veruit de meeste gevallen is urbexen verboden. Toch heeft hij nog nooit last met de politie gehad. “Door mijn helm en mijn gele hesje denken de meeste mensen dat ik er aan het werk ben.”
End the war on drugs
Op zijn kledingkast ligt een stuk karton met de tekst ‘End the war on drugs’. In de kast daarnaast ligt een zonnebril met op het frame dezelfde woorden. Golan: “Ik ben lid van Maastricht Students for Liberty. Een vereniging voor klassieke liberalen/libertariërs. Wij zien het liefst een samenleving waarin de rol van de overheid zo klein mogelijk is.” De vereniging organiseert debatten, lezingen en filmvertoningen. Zo gingen ze onlangs in gesprek met de Amerikaanse mensenrechtenadvocaat Scott Horton en was er een avond waarin er een documentaire over Julian Assange (Wikileaks) getoond werd.
Golan noemt zichzelf anarcho-kapitalist. “Dat betekent dat ik het liefst helemaal geen overheid wil en alles aan de markt overlaat. Ook de politie zou dan niet meer nodig zijn. Ik vind het niet goed dat de overheid een monopolie heeft op geweld. Een monopolie is nooit goed. Veiligheid kan veel beter en efficiënter door private partijen geregeld worden.” Maar gaan de rijken dan niet heel veel macht krijgen? “Dat argument is een beschrijving van de status quo, want die hebben nu al veel macht.”
Golan houdt zich onder andere bezig met de war on drugs. Daarmee bedoelt hij de inspanningen van de overheid om de handel in drugs tegen te gaan. Ook dat is een markt waar de overheid zich niet mee moet bemoeien, vindt hij. “Portugal is een goed voorbeeld. Daar is drugsbezit al sinds een aantal jaar niet meer illegaal. Het aantal drugsdoden is daar drastisch afgenomen. Omdat het allemaal niet meer op de zwarte markt plaatsvindt, zijn de drugs veel veiliger geworden.”
MH17
Verder valt op dat er twee exemplaren van hetzelfde boek op tafel liggen. De auteur: Jan Golan. Flugjagd heet het en het kwam afgelopen jaar uit. Vijf jaar heeft hij eraan gewerkt. Een keertje doorbladeren heeft voor ondergetekende geen zin, want het boek is volledig in het Pools geschreven. “Het gaat over het conflict tussen Oekraïne en Rusland in de Donbas-regio. Dat speelde al lang voordat Rusland Oekraïne daadwerkelijk aanviel in 2022.” Het fictieve boek volgt Oekraïense militairen en Russische oppositie. Ook de aanval op vlucht MH17 komt aan bod. “Dat wilde ik erin verwerken, omdat een paar mensen van mijn middelbare school, of familie van hen, in dat vliegtuig zaten.”
Op zijn bureau staat naast zijn laptop een oude typemachine. Heeft hij het boek daarmee geschreven? “Nee haha. Die gebruik ik hier vaak in plaats van pen en papier. Mijn handschrift is zo slecht dat ik het vaak zelf niet kan lezen. Daarnaast heb ik zo geen printer nodig.”