Internationalisering: van import naar uitwisseling

Internationalisering: van import naar uitwisseling

In de EER is onderwijs in de landstaal de regel, met uitzondering van Nederland

23-01-2023 · Column

Internationalisering van universitair onderwijs en onderzoek is onontbeerlijk, vooral voor een relatief klein land als Nederland. Daarover kan geen discussie bestaan. Wel over de vraag welke doelen men met internationalisering nastreeft, hoe die doelen het beste bereikt kunnen worden, en de rol van de taal daarin. Ik beperk me tot de internationalisering van universitair onderwijs binnen de EER, die de grootste studentenstromen betreft. Hier dient internationalisering de ontwikkeling van een internationale oriëntatie, de verwerving van interculturele competenties en de daartoe benodigde uitbreiding van de talenkennis, ter voorbereiding op de Europese arbeidsmarkt.

Als internationalisering waardevol is, dan moet dat ook gelden voor Nederlandse studenten. Helaas komen zij onvoldoende aan de bak. Vergelijken we de cijfers voor diploma-mobiliteit, dan volgt slechts 2 procent van de Nederlandse studenten een volledige opleiding in het buitenland, tegenover 23 procent buitenlandse studenten alhier. Internationalisering is in Nederland vooral een importmodel. Deze onbalans wordt veroorzaakt door de voertaal. In de EER is onderwijs in de landstaal de regel, met uitzondering van Nederland. Omdat jongeren zich het Engels spelenderwijs eigen maken via de populaire cultuur, moeten uitgaande studenten hogere barrières nemen dan inkomende studenten.

Heeft dit importmodel meerwaarde voor Nederland? Voor het dichtstbevolkte land in  Europa, dat kampt met ernstige ecologische problemen, een crisis in de agrarische sector, verlies van de gasbaten, een woningtekort en een arbeidsmarkt-tekort in vooral het MBO-segment, is dit evenmin onverdeeld gunstig. Ook hier zijn Grenzen aan de groei (Club van Rome, 1972). De onbalans kan gecorrigeerd worden door terugdringing van diploma-mobiliteit ten gunste van studiepunten-mobiliteit. Biedt de bachelor-programma’s in het Nederlands aan, en bevorder de internationale uitwisseling door de opschaling van de Erasmus +. YUFE  biedt daartoe een inspirerend voorbeeld. Netwerken van samenwerkende Europese universiteiten zouden allen Engelstalige programma-onderdelen kunnen aanbieden. Daarbij bepleit ik een verplichte taalverwervings-cursus, gericht op passieve beheersing van de landstaal, zodat studenten toegang krijgen tot media en archieven in hun gastland. Een Anglo-centrische bubbel die zich loszingt van de taal en cultuur van het gastland dient de vergroting van linguistische en interculturele competenties nauwelijks. Bovendien is het Engels sinds de Brexit geen taal van de Europese Unie meer.

Lies Wesseling,  hoogleraar culturele herinnering, gender en diversiteit

Auteur: Redactie

Foto: archief LW

Tags: lieswesseling,taal,europa,engels,voertaal,uitwisseling,internationalisering

Reacties

Caspar Bottemanne

Beste Lies,

Wat spreken ze zoal in Ierland (lidstaat)?

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.