Door de wijze waarop wordt omgegaan met de in het najaar ontstane crisis is bij velen het wantrouwen jegens de universiteitsraad toegenomen. Van een crisis is sprake omdat inmiddels een geldverslindend extern integriteitsbureau de sociale onveiligheid rondom de raad onderzoekt. Na ruim twee maanden is de crisis nog steeds niet opgelost. Zolang de conclusies van het integriteitsbureau nog niet publiek zijn, hangt in de lucht wie voor de mogelijke sociale onveiligheid verantwoordelijk is. Het zou de universiteitsraad sieren als hij net als zijn voorzitter terugtreedt. Waar laatstgenoemde wel haar verantwoordelijkheid heeft genomen, zitten de raadsleden liever in het pluche en spelen ze mooi weer
Crisis
Gedurende de crisis heeft de universiteitsraad over belangrijke besluiten geen enkele verantwoording afgelegd jegens de studenten en medewerkers die worden vertegenwoordigd. Zo werd op 23 november het afgelasten van een belangrijke openbare vergadering niet publiekelijk gerechtvaardigd. Zonder verdere toelichting werd enkel opgemerkt dat dit vanwege “reflectie op interne aangelegenheden” was. Zwijgzaamheid is in deze ongepast, temeer omdat die woensdag belangrijke onderwerpen als de universitaire begroting en de aanpak van sociale onveiligheid op de agenda stonden. Kon deze reflectie niet voor of na de vergadering plaatsvinden? Of waren de interne aangelegenheden gerelateerd aan de geagendeerde kwesties? En als dat niet zo is, waren de interne aangelegenheden belangrijker dan de begroting en sociale onveiligheid? Kan eigenlijk, gezien het lopende onderzoek van het integriteitsbureau, in een mogelijkerwijs onveilige omgeving op een veilige wijze over sociale onveiligheid worden gesproken? Het is opmerkelijk dat deze en andere kwesties wel werden besproken nadat de voorzitter van de raad was vertrokken. Is er een verband tussen haar vertrek en de afgelaste vergadering? Wat is gebeurd met haar motie van wantrouwen? Heeft de raad daar met haar over gesproken?
Zwijgen
In plaats van een antwoord te geven op dit soort vragen, hult de universiteitsraad zich in zwijgen. Dat deed hij aanvankelijk ook toen Observant met een DDoS werd platgelegd. Dat past niet bij een publiek orgaan dat gekozen is door een academische gemeenschap die recht heeft om in voldoende mate te worden geïnformeerd. Het informatiebeleid van de universiteitsraad en de crisis waarin hij verkeert, versterken alleen maar de machtspositie van het sowieso veel te machtige College van Bestuur (CvB). Zeker van partijen die in de universiteitsraad vertegenwoordigd zijn en democratie hoog in het vaandel hebben geschreven, mag worden verwacht dat ze besluiten van het CvB kritisch onder de loep nemen en werk maken van de democratisering van de universiteit. Een top-down agerend CvB kan niet afdoende worden gecontroleerd als de universiteitsraad wegens eventuele sociale onveiligheid niet goed functioneert. Een universiteitsraad behoort democratische tekorten te kritiseren in plaats van te reproduceren.
Grensoverschrijdend gedrag
Een cruciaal democratisch tekort is dat de universiteit een bedrijf is dat door een overbodige raad van toezicht wordt gecontroleerd, en waarin bestuurders vrijwel alles en de werkvloer weinig of niets te zeggen heeft. De universiteitsraad zou zich moeten inzetten voor echte medezeggenschap (niet slechts inspraak of advies) voor direct betrokkenen bij het onderwijs en onderzoek.
De signalen van sociale onveiligheid die Observant heeft opgetekend (‘grensoverschrijdend gedrag’ en ‘ongewenste omgangsvormen’), zorgen ervoor dat de universiteitsraad de geloofwaardigheid en het gezag ontbeert om aan genoemde democratische tekorten iets te doen. Vervroegde verkiezingen bieden de mogelijkheid om ze te agenderen en het vertrouwen in de universiteitsraad te herstellen.
René Gabriëls, filosoof FASoS