Het fonds is onderdeel van Take the green seat, een campagne van het duurzaamheidsteam Sustainable UM2030. Deze moet de CO2-voetafdruk van de Universiteit Maastricht beperken door dienstreizen per vliegtuig te ontmoedigen. Kan een medewerker binnen acht uur met de trein op de bestemming arriveren? Dan heeft deze optie de sterke voorkeur. Is vliegen écht noodzakelijk? Dan stort de medewerker (vrijwillig) een bedrag - afhankelijk van de CO2-uitstoot van de vlucht, variërend van minimaal een tientje voor een retourtje Dublin tot bijna vierhonderd euro voor bestemming Sydney - in het ‘mitigatiefonds’. Dit geld is bestemd voor duurzame doelen, waarover bijdragers mogen meebeslissen.
Na een lange aanloopperiode werd het fonds eind 2021 officieel gelanceerd. Het resultaat na een dik jaar: slechts één medewerker betaalde een vergroeningsbijdrage, op naar schatting meer dan duizend vliegreizen door UM-medewerkers, laat Anja van Bogaert, coördinator van Sustainable UM2030, desgevraagd weten. “Dat vinden we natuurlijk jammer, maar het viel ook wel te verwachten.” Belangrijkste reden: het storten van de bijdrage is nu administratief nog te ingewikkeld. En bovendien mag het niet altijd. “Dienstreizen worden regelmatig bekostigd met projectgelden, waaraan bepaalde voorwaarden verbonden zitten.”
Volgens Van Bogaert stelt de universiteit de bijdrage daarom ook (nog) niet verplicht. “Dit is een tussenfase. Er zitten nog genoeg haken en ogen aan.” Intussen werkt de projectgroep UM en route aan nieuw beleid voor het reisgedrag. Wanneer dit ingaat en of de vergroeningsbijdrage hierin blijft bestaan, is nog onduidelijk, laat projectleider Cyriel Heuts weten. “Momenteel buigen we ons over het woon-werkverkeer, de dienstreizen komen later aan bod. Wel is duidelijk dat duurzaamheid een belangrijk aspect zal zijn en dat we aanbevelingen van het Sustainable UM2030-team erbij betrekken.”
De geringe storting betekent niet dat medewerkers niet bezig zijn met duurzamer reizen. Van Bogaert: “De bureaus waar zij dienstreizen kunnen boeken, hebben vaak eigen compensatiesystemen voor CO2-uitstoot, die makkelijker te gebruiken zijn.” Bovendien lijkt het erop dat men voor korte afstanden vaker de trein pakt. “Al zijn de beschikbare gegevens niet gedetailleerd genoeg om dat met zekerheid te zeggen.”