Onlangs stemde de Tweede Kamer in met een voorstel van minister Dijkgraaf van Onderwijs om loting toe te staan bij studies waarvoor een numerus fixus geldt. Als ook de Eerste Kamer akkoord gaat, mogen universiteiten voortaan kiezen: studenten decentraal selecteren of laten loten voor een opleiding met een beperkt aantal opleidingsplaatsen.
De wetswijziging is een kleine overwinning voor de gelijkheidsstrevers. Met loting heeft iedereen die kiest voor geneeskunde of een andere studie met een numerus fixus, een gelijke kans om toegelaten te worden.
Wat bij de discussie over loting opviel, was het gebrek aan respect voor de feiten. Bij een discussie over selectie in het hoger onderwijs mag je toch verwachten dat dit gebeurt op basis van wetenschappelijk bewijs.
Dat Volkskrant-columnist Aleid Truijens met droge ogen beweert dat “nooit is aangetoond dat studenten met hogere examencijfers betere dokters worden”, valt nog te begrijpen. Van een journalist mag niet worden verwacht dat ze weet dat uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat examencijfers, interviews met aankomende studenten en bekwaamheidstesten effectieve instrumenten zijn om de meest geschikte studenten te selecteren.
Ernstiger is dat een voormalig opleidingsdirecteur van de Universiteit van Amsterdam die door een deel van de Tweede Kamer als een deskundige wordt gezien, beweert dat “men echter nooit zal kunnen zeggen dat vwo-scholieren met een zes gemiddeld minder kans hebben op studiesucces”. Uit het proefschrift van Melvin Vooren (gepromoveerd aan dezelfde UvA) blijkt een duidelijke correlatie tussen het vwo-cijfer voor wiskunde-b en studiesucces. Onderzoek deze week in ScienceGuide onder studenten van de Universiteit Twente bevestigt dat nog eens. Bij studenten met een 6 voor wiskunde-b was de uitval in het eerste jaar bijna 60 procent, bij studenten met een 9 of een 10 was dat slechts 10 procent.
De gelijkheidsstrevers vinden de feiten vaak minder belangrijk dan hun ideologie. Dat is niet goed voor de kwaliteit van de discussie. De echte test voor loting is de praktijk: denken universiteiten door loting betere studenten binnen te krijgen dan door selectie? Ik denk dat universiteiten de voorkeur zullen blijven geven aan selectie aan de poort. Loting zal niet terugkeren.
Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie en hoogleraar evidence based education