Nederland mag in 2033 weer een culturele hoofdstad aanleveren. Wethouder Jordy Clemens van de SP heeft aangekondigd dat Heerlen meedingt. Uitstekend idee! Na de vele 20e eeuwse hoogte- en dieptepunten, ontluikt een nieuwe lente in het hart van de oostelijke mijnstreek. Heerlen is de thuisbasis van diverse internationaal vermaarde cultuurfestivals zoals Internationale Bau Ausstellung Parkstad (IBA), theaterfestival Cultura Nova, dans-festival schrit_tmacher en het Internationaal Urban en Hiphop Dans Festival (IBE). Het Glaspaleis Schunck is uit zijn as herrezen als levendig cultureel centrum na de alom geprezen restauratie door Jo Coenen. Graffiti-kunstenaars uit alle windstreken hebben menig blinde muur in een blikvanger omgetoverd. Het Maankwartier tenslotte is in de plaats gekomen van Nederlands droevigste drugs-scene ooit. Ja, u leest het goed: het zijn niet de extreem-rechtse of neo-liberale partijen, noch het ooit zo machtige KVP/CDA bolwerk, die deze bloei faciliteren. Parkstad Limburg moet het hebben van de SP.
Heerlen heeft nog een tweede sterke troef in handen. Onderzoeksinstituut Alterra van Wageningen Universiteit berekende dat Heerlen de meeste vierkante meters groen per woning te bieden heeft. Doe de berekening voor de gehele Parkstad Limburg en dit gebied zal voorlopig niet meer te toppen zijn in de groene zone. Dit vormt de ideale voedingsbodem voor het ontwerp van een ‘groene’ stad in alle betekenissen des woords. Het platform Parksjtad in Transitie (https://parksjtad-in-transitie.nl) werkt daar dan ook hard aan door een groeiende hoeveelheid burgerinitiatieven op het gebied van verduurzaming te coördineren.
Deze twee troeven laten zich gemakkelijk samenpakken. Menig eigentijds artiest, kunstenaar en schrijver heeft ecologische kwesties hoog op de agenda staan. Een verruiming van de maatschappelijke verbeelding is immers hard nodig om verder dan het dwangmatige groei-denken te kunnen zien. Hiermee zijn de contouren van het culturele programma voor 2033 al gegeven. Heerlen heeft Europa veel te bieden, niet alleen vanwege haar bruusk industrieel verleden dat ze deelt met industrielle Neustädte elders, maar vooral ook als groene-stad-van-de-toekomst. Heerlen: verdien de titel van Europese hoofdstad door te tonen hoe kleiner groeien en kwaliteit van leven samengaan!
Lies Wesseling, hoogleraar Culturele Herinnering, Gender en Diversiteit