Het gaat om de zogeheten APC – de article processing charge, ook wel publicatievergoeding genoemd. Die lag op 3450 dollar per artikel, zegt Sonja Kotz, hoogleraar neuropsychologie en translationele neurowetenschappen aan de Universiteit Maastricht en senior redacteur van voorheen NeuroImage en nu Imaging Neuroscience. “Sinds de opkomst van Open Access hebben wij er bij Elsevier op aangedrongen dat de prijs voor Open Access artikelen aangepast moest worden. Toen vroeg men 3000 dollar per artikel, daar is steeds wat bijgekomen.”
Belastinggeld
Volgens een onafhankelijk onderzoek kost het een uitgever tussen de 200 en 1000 dollar om een artikel te publiceren. “Dus waarom moet die prijs dan zo hoog zijn”, vraagt Kotz zich af. “In Nederland hebben we het geluk dat de universiteiten een deal met Elsevier hebben gesloten (wetenschappers krijgen korting op de publicatievergoeding, of die hoeft voor Open Access-artikelen helemaal niet betaald te worden, red.), maar alsnog gaat er veel geld naartoe. Dat is publiek geld – hoelang vinden de belastingbetalers het goed dat we het uitgeven aan het publiceren van artikelen die vervolgens niet voor iedereen te lezen zijn?”
Uiteindelijk gaat het ten koste van goede wetenschap, zegt Kotz, een universiteit kan het geld immers maar één keer uitgeven. “Daarbij vinden we dat een vakblad aan belang inboet als niet alle wetenschappers er toegang toe hebben.”
Unanieme beslissing
Toen Elsevier aan het begin van het jaar nog altijd niet wilde toegeven, hebben de redacteuren gewaarschuwd dat ze met z’n allen zouden opstappen als de APC niet zou worden aangepast. Dat is nu dus gebeurd. “Het was een unanieme beslissing”, zegt Kotz. De redactie heeft samen met die van zusterblad NeuroImage:Reports het nieuwe vakblad opgericht. “We zijn op dit moment aan het onderhandelen met MIT Press, waar de publicatievergoeding nog maar de helft zal zijn van wat het bij Elsevier was en men veel positiever tegenover een lagere prijs voor Open Access staat.”
Kotz heeft goede hoop dat het nieuwe journal snel op poten kan worden gezet. “Dat is het voordeel van het feit dat we met de hele redactie zijn overgestapt. We hebben heel veel positieve reacties ontvangen vanuit onze gemeenschap. Auteurs hebben al gezegd dat ze hun werk voortaan naar ons zullen sturen. We verwachten dat mensen vanaf half juli artikelen kunnen indienen en hopen na de zomer de eerste artikelen te publiceren.”