Op 15 juni debatteert de Tweede Kamer over de internationaliseringsplannen van minister Dijkgraaf. Belangrijke punten die op tafel liggen: hoe kunnen de universiteiten de grote instroom van buitenlandse studenten beheersen? Deze leidt vooral in de Randstad tot grote problemen (denk aan huisvesting en overvolle collegezalen), maar bijvoorbeeld niet in Maastricht. En: hoe belangrijk wordt de Nederlandse taal in het nu vaak Engelstalige hoger onderwijs?
Cruciaal
De minister probeert op dit moment samen met de universiteiten een plan te maken dat hij aan de Kamer - politieke partijen denken heel verschillend over dit onderwerp - kan voorleggen, zei collegevoorzitter Rianne Letschert maandag. De uitkomst van de politieke beraadslaging is van cruciaal belang voor de Universiteit Maastricht, benadrukte zij. “Als Den Haag uiteindelijk kiest voor volledig Nederlandstalige bachelors, en geen onderscheid maakt tussen de universiteiten, dan heeft dat grote gevolgen voor ons. Wij zijn een Europese universiteit, bijna al onze Engelstalige programma’s hebben een internationale dimensie, bovendien is de international classroom met zijn veelheid aan nationaliteiten, heel belangrijk voor ons.” Daar komt bij dat de UM samen met onder andere het MUMC+ en Brightlands een grote rol speelt in de ontwikkeling van de regio. Een krimpregio die “internationaal talent hard nodig heeft”, talent dat (deels) zal wegblijven als de voertaal Nederlands wordt.
Faliekant
Dan is het tijd voor vragen aan het panel dat naast Letschert bestaat uit de decanen Mariëlle Heijltjes (SBE) en Christine Neuhold (FaSoS). Drie bestuurders die het roerend met elkaar eens zijn, deze middag. Wat opvalt is dat niemand een vraagt stelt over het artikel in ScienceGuide vorige week met als kop ‘Internationale studenten Maastricht faliekant tegen verplichte cursus Nederlands’. Een uitspraak die voor sommige partijen in Den Haag olie op het vuur kan zijn. Ook komen er geen vragen uit de hoek van medewerkers (een minderheid weliswaar) die kritischer tegenover de dominantie van het Engels staan.
One size fits all
Hoe laat de UM de positieve kant van internationalisering aan de buitenwereld zien, wil iemand weten. Letschert: “Wij lobbyen veel met politieke partijen, we luisteren naar hen en delen onze visie. We laten zien dat one size fits all heel gevaarlijk is en vergaande consequenties heeft.” Dat doet de UM niet alleen, zegt ze, de Limburgse werkgevers maar bijvoorbeeld ook de burgemeesters van Zuid-Limburg laten van zich horen. Neuhold wijst erop dat ze de stem van de belangrijkste “stakeholders, onze studenten en alumni” mist in het debat, ook in de Tweede Kamer.
Onwerkelijk
Voor veel staf en studenten is dit debat zo bizar en onwerkelijk, voegt Heijltjes toe. Heeft deze discussie geen weerslag op het gevoel van verbondenheid van internationale staf en studenten, klinkt het in de digitale zaal. Letschert: “Ik hoor van studenten en staf dat het hen kwetst en van invloed is op hun gevoel van ‘erbij horen’. Het gaat om medewerkers die hier al jaren wonen, een gezin hebben en die nu worden geconfronteerd met deze discussie.” Neuhold, geboren in Oostenrijk en woonachtig in Brussel, begrijpt dat. “Het zou enorm helpen als het politieke debat genuanceerder zou zijn. Nu is het erg gepolariseerd.”
Voertaal
EU-studenten hebben dezelfde rechten als Nederlanders, die kun je toch niet tegenhouden om in Maastricht te gaan studeren, luidt een andere vraag. Jawel, reageert Letschert. “Politieke partijen die bang zijn dat de Nederlandse cultuur verloren gaat, willen de voertaal aanpassen. Dan slaan ze twee vliegen in een klap: en het Nederlands is weer belangrijker, en de internationale instroom zal afnemen.” Niet dat de panelleden bezwaar maken tegen het Nederlands, integendeel, de UM is officieel tweetalig. Neuhold wijst erop dat het belangrijk is om de taal van het land waar je woont, werkt of studeert te leren, alleen dan kun je goed integreren en meedoen. “Taal is een bruggenbouwer.”
Vertrouwen
Of ze vertrouwen hebben in een goede afloop, klinkt het aan het einde van de sessie. “Ik heb hoop, veel hoop en veel vertrouwen in Rianne”, reageert Heijltjes. De Maastrichtse collegevoorzitter neemt deel aan de onderhandelingen namens de universiteitenvereniging UNL. Letschert zelf heeft ook vertrouwen. Zij kan zich niet indenken dat de minister een internationale universiteit die zoveel betekent voor de regio de nek om zal draaien. Zeker niet nu hij in zijn laatste brief schreef een aparte rol te zien voor instellingen in krimp- én grensregio’s.