Hoge cijfers, daar draait het om bij cum laude. De meeste opleidingen vragen om een gemiddelde van acht of hoger en bijvoorbeeld geen enkel cijfer lager dan zeven. Bij programmatisch toetsen (al langere tijd gebruikelijk in de master, sinds september 2022 bij de start van het nieuwe curriculum ook ingevoerd in de bachelor) wordt juist vrijwel nooit een cijfer gegeven. De student krijgt feedback op competenties en vaardigheden en gaat daarmee aan de slag. Dit alles wordt vastgelegd in een portfolio. Aan het eind van het jaar beoordeelt een commissie of de student zich voldoende heeft ontwikkeld om naar het volgende jaar te gaan.
Het opnemen van minder goede prestaties – en de daaruit voortkomende leerervaring – in het portfolio is essentieel voor programmatisch toetsen en dat botst met het idee dat een hoog punt gelijk staat aan de beste zijn, zegt Roger Rennenberg, opleidingsdirecteur geneeskunde. Deze discussie speelt daarom ook bij andere opleidingen met hetzelfde toetssysteem. De Vrije Universiteit Amsterdam nam vorig jaar het voortouw en schafte cum laude af in de master geneeskunde.
Maar hoe kunnen de goede studenten zich dan nog onderscheiden, vroeg de studentengeleding in de raad zich af. En zijn de Maastrichtse afgestudeerden niet in het nadeel bij de selectie voor een vervolgopleiding als zij geen cum laude of andere lofuitingen kunnen overleggen?
Daar hoeven ze zich volgens Rennenberg geen zorgen over te maken. “Ik heb dit met opleiders van de vervolgopleidingen besproken en 99 procent zegt dat het niets uitmaakt”, vertelt hij aan de telefoon. “Hoge cijfers voor tentamens zeggen iets over één competentie: kennisvergaring. Op de werkvloer en binnen de vervolgopleiding zijn we op zoek naar mensen met een diversiteit aan capaciteiten. Bovendien blijkt uit een, weliswaar oud, proefschrift over dit onderwerp dat mensen die cum laude afstuderen later geen hogere functies bekleden of meer verdienen dan mensen met een lager gemiddelde.”
Feedback
Desondanks leeft het halen van hoge cijfers enorm onder studenten, heeft Rennenberg gemerkt. “Mensen steken elkaar aan. Ook binnen programmatisch toetsen hebben we gemerkt dat sommige studenten op zoek gaan naar begeleiders die vlugger een ‘goed’ uitdelen. Dat is sowieso niet de bedoeling, het is veel waardevoller voor de student om ook te horen wat minder goed ging. We werken er hard aan om selectieve opname van alleen goede beoordelingen in het portfolio te voorkomen. Begeleiders krijgen trainingen, er zijn ’rubricks’, schema’s, om uniforme beoordeling te ondersteunen en we hebben sessies waarbij we met elkaar afstemmen wat we bij ‘voldoende’, ‘goed’ of ‘heel goed’ vinden passen. Begeleiders die desondanks alleen hoge beoordelingen geven worden daarop aangesproken. Gelukkig zijn dat er niet veel.”
En hoe zit het met studenten die naar het buitenland willen voor een master? Zijn cijfers daar ook niet van belang? “Dat is de afgelopen tien jaar nul keer voorgekomen, de bachelor en master geneeskunde zijn één studieprogramma. Het kan wel dat iemand een andere master in het buitenland wil doen, met bepaalde toelatingseisen waaronder een gemiddeld cijfer. In zo’n geval houden we het portfolio nog eens tegen het licht en geven we een schriftelijke toelichting naast een gemiddeld cijfer van alleen de cognitieve toetsen zoals daar in het buitenland meestal om gevraagd wordt. Allemaal om de student zo goed mogelijk te helpen.”
Competitie
Sommigen vrezen dat studenten nu iets anders zullen aangrijpen om de competitie met elkaar aan te gaan, blijkt uit het voorstel dat in de raad werd besproken. Rennenberg: “Helemaal voorkomen kun je dat niet. Voordat er weer een mythe ontstaat, wil ik benadrukken dat een wetenschappelijke publicatie geen vereiste is voor een opleidingsplaats tot specialist. Wederom zegt dat slechts iets over één competentie. Wanneer het gaat om extra curriculaire activiteiten: het is zeker niet verplicht maar ik ben er niet op tegen dat studenten een bijbaantje met maatschappelijk belang hebben zoals vrijwilliger in de zorg of een baan in het verzorgingshuis, daar kun je veel van leren in veel verschillende competenties.”