Wachtmodellen
Wachtrijen – dat is een woord dat zelden vreugde zal oproepen, tenzij er ‘geen’ voor staat. Toch hield de Eindhovense wiskundige Dennis Schol zich er vier jaar mee bezig. Voor zijn proefschrift ontwikkelde hij verschillende wiskundige modellen van wachtrijen.
Schol richtte zich op ketens binnen bedrijven waar verschillende leveranciers onderdelen maken en men dus moet wachten totdat alles klaar is voordat het eindproduct samengesteld kan worden. Maar, vertelt hij aan zusterblad Cursor, de modellen zijn op alle situaties toepasbaar waarin een nieuwe taak zich al aandient voordat men klaar is met de huidige taak. Of dat nu de volgende klant is die wil afrekenen, de volgende patiënt die een operatie nodig heeft of het volgende bedrijf dat een order plaatst. In alle gevallen moet er gewacht worden en kunnen Schols modellen van pas komen.
Als je bijvoorbeeld weet op welk onderdeel je het langste moet wachten, kun je daar rekening mee houden of nieuwe afspraken maken met je leverancier. “Of neem de helpdesk van een callcenter”, zegt Schol. “Je wilt niet dat de klanten lang moeten wachten, maar je wilt ook niet dat de werknemers de helft van de tijd zitten te niksen.” De vraag is dan: hoeveel werknemers heb je precies nodig?
Stelen zonder schuldgevoel
Je kon het de laatste weken overal lezen: zelfscankassa’s maken de dief in veel mensen los. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is winkeldiefstal in 2022 met meer dan 30 procent gestegen ten opzichte van 2021. Ook studenten doen eraan mee. “Ik zou me eerder schuldig tegenover mezelf voelen als ik het niet deed”, vertelt psychologiestudent ‘Thomas’ aan zusterblad Mare. “Bij de zelfscan nodigen ze je bijna uit”, vindt ook de net afgestudeerde ‘Mark’. “Tegenover een caissière zou ik me schuldiger voelen. Het is dan veel persoonlijker.”
Bij de lokale supermarkten zijn ze het inmiddels goed zat. “Studenten maken er een sport van”, vertelt Hoogvliet-manager Joey Groenenberg. “Ik hoor dat ze soms in studentenhuizen bijhouden hoeveel euro ze al gestolen hebben.” Studenten zien volgens hem niet in wat de gevolgen kunnen zijn. “Wij verhogen het aantal steekproeven en bellen sneller de politie.” Betrapte studenten krijgen een civiele boete van 181 euro, een winkelverbod en een reprimande. “Dat is geen strafblad, maar een soort aantekening dat je geregistreerd staat bij de politie.” Wie bijvoorbeeld advocaat of klinisch psycholoog wil worden kan het daardoor lastig krijgen bij sollicitaties.
Ook Thomas liep tegen de lamp. “De politie vertelde me dat ik het recht had om te zwijgen en de volgende keer een strafblad zou krijgen. Daarvoor had ik nooit nagedacht over de mogelijke gevolgen. Ik had het gevoel dat ik er altijd mee kon wegkomen. Nu moet ik elke keer aan mijn vrienden uitleggen waarom ik de Hoogvliet niet in mag.”
De grote uitdaging
Studenten kunnen nog wel wat meer uitdaging gebruiken in hun leven, dachten ze vijf jaar geleden bij Wageningen University & Research. Er werd een WUR Student Challenges Team opgezet, dat inmiddels zestien challenges heeft georganiseerd. De opzet: studenten gaan in teams aan de slag met een probleem, bijvoorbeeld ‘bedenk een duurzaam landbouwproject dat bijdraagt aan een gezonde omgeving voor Washington’.
Sommige studenten vinden dat zo leuk, dat ze al aan meerdere uitdagingen meededen. “Het is verslavend”, zegt masterstudent Tijmen Visser, die al twee keer meedeed, tegen zusterblad Resource. Momenteel verdiept hij zich drie avonden in de week in afvalstromen. Voor de ReThink Waste Challenge probeert zijn team uit landbouwafval eiwit te halen dat omgezet kan worden naar extracten voor eiwitshakes. Als hun idee wint, krijgen ze 6000 euro om een start-up op te zetten.
Medestudent David Mornout, die na twee deelnames nu zelf helpt bij het organiseren van de uitdagingen, vindt het “een geniale leeromgeving. Het mooie ervan is: als het niet werkt, is het geen ramp en als het wel werkt is het geweldig.” Eerder hielp hij bij het ontwerpen van een duurzame campus in China – inclusief een tripje naar dat land. “Dat je dat als groentje mag doen: heel bijzonder.”