“Het gaat niet allemaal even vlotjes”, merkt hoogleraar Wim Groot, een van de organisatoren van de studiereis, met gevoel voor understatement op. Hij kent Oekraïne goed, kwam voor corona regelmatig in Lviv en Kiev, waar hij hielp bij het opzetten van masteropleidingen in Health Care Management en ook zelf lesgaf. “Hopelijk kan ik in oktober weer naar Kiev, als de situatie het toelaat.”
Tijdens de studiereis is er onder andere aandacht voor probleemgestuurd onderwijs, de relatie tussen universiteit en ziekenhuis en het patiëntencontact. “Bij ons gaan studenten vrijwel meteen met patiënten aan de slag”, zegt Groot. “In Oekraïne is het medisch onderwijs heel traditioneel en theoretisch.”
Dat beamen Tania Chernysh, hoofd van het MED-implementatieteam in Oekraïne, en Olena Ignashchuk, MED-coördinator medische educatie. “Het eerste probleem waar we vijf jaar geleden tegenaan liepen was het conservatisme”, zegt Ignashchuk. “We moesten artsen en docenten laten zien dat verandering en innovatie goed zijn. Hoe belangrijk het is om de student centraal te zetten, om je te richten op competenties en evidence-based onderwijsmethodes.”
Niet wachten
Je zou kunnen denken dat dit door de oorlog nog moeilijker is geworden: men heeft wel iets anders aan het hoofd dan onderwijsvernieuwingen. Het tegendeel is waar, zegt Ignashchuk. “In Oekraïne heerst het gevoel dat dit hét moment voor verandering is. We moeten nu een sterker land opbouwen, niet wachten tot na de oorlog.”
De medewerkers van het MED-project – dat nog tot 2028 loopt en gefinancierd wordt door de Zwitserse overheid – krijgen zelfs meer waardering dan voorheen. “Men stelt het op prijs dat je iets ontwikkelt voor Oekraïne, om het land beter te maken”, zegt Chernysh. “We krijgen nu meer vertrouwen en respect.” Oekraïners willen waardig de oorlog doorstaan, willen trots zijn op hun land, legt ze uit – iets wat op allerlei vlakken te merken is. “Eerst kon het jaren duren voordat een gat in de weg werd gemaakt. Als er nu ergens een bom valt, is de weg twee dagen later gerepareerd.” Grinnikend: “We raken nog verwend.”
Consequenties
Ook Groot ziet dat de mensen in Oekraïne vooral door willen gaan. “Ze leven zo normaal mogelijk, ook al wordt mijn online les soms onderbroken door een luchtalarm.”
Desalniettemin heeft de Russische invasie wel praktische consequenties: veel ziekenhuizen en andere zorginstellingen zijn verwoest, studenten zijn gevlucht of bij het leger gegaan. “Dat heeft ook gevolgen voor de financiering”, zegt Groot.
Twee universiteiten uit het oosten van het land – ook aangesloten bij het MED-project – moesten verhuizen naar het veiligere westen en voor alle universiteiten geldt dat het meeste onderwijs online is. “Mensen denken anders, zijn flexibel. Een jaar vooruitplannen, dat gaat bijvoorbeeld ook niet meer”, zegt Chernysh. “Hoogstens een paar weken – deze studiereis is ook op korte termijn geregeld. We weten gewoon niet wat ons te wachten staat.”