Minister Dijkgraaf adviseert middelbare scholen dringend om de telefoon in de klas te verbieden. Terecht, wat mij betreft. Niet alleen omdat ze de concentratiespanne laag houden, maar ook omdat de afleiding de leerlingen weerhoudt om verliefd te worden op een vak. Zie maar eens hoeveel terraskoppeltjes vooral naar hun telefoon turen. Als het mijn eerste date was, zou ik toch liever in haar ogen verdrinken dan in mijn scherm. Soms heb ik zin om zo’n figuur bij de schouders te pakken en naar zijn date te dirigeren: “Dáár moet je kijken!”
Schermverslaving zit er diep in. Daarvan geven we de app-developers de schuld, wier verdienmodel het is om jonge mensen aan het scherm gekluisterd te houden. Maar overdaad aan schermtijd hebben we zelf in ons onderwijs ingebouwd. Ook op de universiteit.
Daar werd ik aan herinnerd toen ik de collegezaal binnenliep. Wat bleek: geen whiteboard. Enkel schermen waar de studenten naar konden turen. College geven zónder slides is er uitgefaseerd. Lastig, ik geef college uitsluitend via bord en stift. Als een van de weinigen, vermoed ik. Doorgaans kijken studenten tijdens de colleges naar slides, thuis streamen ze onze online uitlegvideo’s, boeken en opdrachten zijn PDFs. En met Canvas bieden we ze zo’n breed scala aan online onderwijsmogelijkheden dat ze bijna vergeten dat je ook zonder scherm wat kan leren. Geen wonder dat de zalen vol zitten met witte oordopjes. Veelgehoorde tip: maak je online content niet te lang, want dan raken studenten hun aandacht kwijt. Precies een reden om ze wél lang te maken, als concentratietraining.
Wat mij betreft proberen we dat telefoonverbod ook in de collegezaal. Niet alleen opdat studenten leren zonder schermpjes tot inzichten te komen en om de aandachtsspanne op te rekken, maar vooral omdat ik hen verliefd wil laten worden. Bij hun dates met natuurkunde haar in de ogen kijken. Rode in plaats van witte oortjes hebben. De student die afkickverschijnselen krijgt, kan na afloop altijd nog op een scherm gaan turen op het terras.
Gideon Koekoek, universitair docent theoretische natuurkunde