Veel studentensteden hadden er al eentje: een populaire pagina met memes – grappig bedoelde plaatjes en filmpjes, waar de humor vaak zit in herhaling en herkenbaarheid – over het lokale studentenleven. Waarom Maastricht nog niet, vroeg Kevin Mousa (geboren in Nederland, opgegroeid in Duitsland en Frankrijk) zich eind 2018 af. “Als fan van memes vond ik dat best jammer. Dus besloot ik zelf een pagina op Instagram aan te maken: Memestricht.”
Met succes, want met meer dan 15 duizend volgers kun je de pagina inmiddels gerust een begrip onder Maastrichtse studenten noemen. “Het waren er op een gegeven moment zelfs 18 duizend, maar als je in een drukke periode een tijdje niks post, neemt het aantal redelijk snel af”, vertelt Mousa. Op straat en op de universiteit wordt hij regelmatig herkend als ‘die guy van Memestricht’. “Vooral door studenten, die soms zelfs een selfie met me willen maken. Maar af en toe zijn het ook docenten die me tijdens een college aanstaren en na afloop vertellen dat ze de memes weleens bekijken.”
Niet dat het hem om de aandacht is te doen, zegt Mousa, hij wil vooral graag mensen vermaken. “De eerste paar jaar wist zelfs niemand wie er achter Memestricht zat. Dat was wel grappig, soms hoorde ik studenten om me heen speculeren over wie het zou zijn.” Het mysterie eindigde toen hij in 2021 begon met het plaatsen van korte filmpjes waarin hij zelf verschijnt. “Zulke filmpjes, in de stijl van TikTok, werden toen steeds populairder en ik had ontzettend veel ideeën. Dan maar niet meer anoniem, dacht ik.”
Stereotypen
Inmiddels zijn er honderden memes op de pagina te vinden, niet zelden met meer dan duizend likes en tientallen reacties. Ze gaan over dure studentenkamers, studeren in de UB of examens in het MECC tot het Nederlandse weer, carnaval en André Rieu. “Ik haal inspiratie uit dingen die ik meemaak op de universiteit of in de stad, of uit verhalen van vrienden. Zodra ik een idee heb, ga ik meteen achter mijn laptop zitten en plaats ik het.”
De humor zit soms in stereotypen, bijvoorbeeld dat Belgen altijd hard praten in de UB, of dat er alleen rijke Duitsers studeren bij SBE. “Dat is soms wel aftasten: wat vinden mensen leuk en wat niet? Gelukkig zijn de reacties meestal positief en kunnen juist degenen die op de hak genomen worden erom lachen.”
Doodsbedreigingen
Maar niet alle grappen vallen goed. Zo deed dit voorjaar een filmpje over de Faculty of Arts and Social Sciences (FASoS) veel stof opwaaien. Hierin is Mousa te zien terwijl hij achtervolgd wordt door politieauto’s met zwaaiende sirene bij de tekst “Als je ‘that’s gay’ zegt bij FASoS”.
Mousa: “In mijn ogen vrij onschuldig en duidelijk een grap over de ‘cancelcultuur’. Maar ironisch genoeg ontving ik juist op deze meme heftige reacties. Mensen stuurden me DMs (privéberichten via Instagram, red.) waarin ze me discriminerend of xenofoob noemden, of vertelden dat ze een melding bij de universiteit gingen indienen, omdat ik er vanaf getrapt moest worden. En er kwamen zelfs een paar doodsbedreigingen, mensen zouden me ‘kapot’ maken als ze me op straat tegenkwamen.” Observant kon deze berichten niet inzien; ze zijn, zegt Mousa, deels achteraf verwijderd door de verzenders en bij de rest deed hij dat zelf, omdat hij “ze niet meer wilde zien.”
Grens trekken
“Soms is het van tevoren lastig in te schatten wanneer je over het randje gaat. Als er erg veel negatieve reacties op komen, verwijder ik een meme vaak. Ik ben er niet op uit om mensen te kwetsen. Maar in dit geval trok ik een grens. Ik dacht ‘Wat gaat er nu te ver: mijn meme of die reacties’? Bovendien: je mag me haten, maar volg me dan niet. Het was maar een klein aantal mensen dat fel van leer trok; er waren ook veel positieve geluiden. Ik kreeg tientallen DMs van mensen die schreven dat ze me steunden en dat ik me vooral niet moest laten intimideren.”
Aan stoppen heeft hij dan ook niet gedacht. “In het begin had ik er wel wat moeite mee, maar spijt heb ik nooit gehad. Ik merkte ook dat mensen online van alles schrijven, maar ‘in het echt’ niks durven te zeggen als ze je op straat herkennen. Ik besloot: met die heftige reacties op Instagram moet ik dan maar leren leven.”
Ook al verschijnen die steeds meer, zegt hij. “Maar wel alleen in specifieke gevallen, in het bijzonder als het over FASoS en het University College Maastricht (UCM) gaat. Vaak zijn de reacties afkomstig van studenten die, afgaande op hun profiel, heel tolerant en een groot voorstander van vrijheid van meningsuiting zouden zijn. Maar dat geldt blijkbaar alleen zolang je opvatting in hun straatje past. Ik probeer memes te maken over alle faculteiten, opleidingen en nationaliteiten. Zolang het over anderen gaat is alles grappig, maar als het over henzelf gaat niet meer.”
Opvolger
Momenteel is Mousa bezig met de laatste loodjes van zijn master European Law. Gaat hij daarna door met memes maken? Wel op TikTok, waar hij een ander kanaal heeft met filmpjes die niet alleen op het studentenleven zijn gericht. Maar niet meer voor Memestricht, want die pagina droeg hij deze zomer over aan een andere student. “Omdat ik zelf waarschijnlijk niet meer veel in Maastricht en op de universiteit zal zijn binnenkort.” Zijn opvolger blijft (voorlopig) anoniem. “Hij zag ook hoe heftig de reacties kunnen zijn.”